Sistemik izotretinoin tedavisi alan hastalarda tırnak değişiklikleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK YİĞİT
Danışman: Nermin KARAOSMANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada sistemik izotretinoin kullanımına sekonder gelişebilecek tırnak değişikliklerinin tanımlanması ve oluşabilecek tırnak bulgularının yönetimini sağlayarak tedaviye uyumun artırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 01/01/2020- 01/12/2022 tarihleri arasında akne vulgaris tanısıyla sistemik izotretinoin tedavisi başlanan 100 hasta ve akne vulgaris tanısıyla topikal retinoid içeren preparatlar hariç topikal akne tedavisi alan 100 kontrol grubu dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet ve toplam tedavi süresi, her ay kullanılan toplam doz, tırnak değişikliğinin varlığı, tipi, başlangıç ayı ve devam etme süresi, tedavi bitiminde tırnak bulgusu iyileşmeyenlerin tedavi sonrası 3.ay ve 6.ayda durumu kaydedilip karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 34 kişide tırnak değişikliği görüldü. Tırnak değişikliklerinin %55.9'u onikoşizi, %11.8'i lökonişi, %8.8'i onikoreksis, %5.9'u median tırnak distrofisi, %5.9'u piyojenik granülom, %5.9'unda kronik paronişi ve granülasyon dokusu ve birer olguda (%2.9) onikoliz ve Beau çizgisi olarak belirlendi. Hasta grubunda saptanan tırnak değişikliği oranı (%34), kontrol grubundaki orandan (%11) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.001). Hasta grubunda en yüksek oranda saptanan tırnak değişikliği olan onikoşizi görülme oranı (%55.9) kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.001). Hasta grubunda 3.ayda ve 6.ayda saptanan tırnak değişikliği oranı (%20 ve %31), kontrol grubundaki orandan (%7 ve %7) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.013 ve p:0.001). Hasta grubunda tırnak değişikliği görülen ve görülmeyen olgular arasında tedavi süreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Tırnak değişikliği görülenlerin total kümülatif dozu, değişiklik görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p:0.043). Total kümülatif dozu yüksek olan hastalarda saptanan tırnak değişikliklerinin gerileme süresi de daha fazlaydı (p:0.049). Sonuç: İzotretinoin en sık onikoşizi olmak üzere tırnak değişikliği oluşumunu anlamlı düzeyde artırmaktadır. Oluşan tırnak değişiklikleri tedavi süresinden bağımsız, ancak kümülatif dozla direkt ilişkilidir. İzotretinoinin neden olduğu tırnak bulguları tamamen geriye dönüşlüdür. Anahtar kelimeler: İzotretinoin, kümülatif doz, onikoşizi, tırnak