İzofluran anestezisi uygulanan yenidoğan ratlarda sistemik seryum oksit uygulamasının kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ KARGI GEMİCİ

Danışman: Serdar DEMİRGAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, yenidoğan ratlarda tekrarlayan izofluranın sebep olduğu nörotoksisiteye, sistemik olarak uygulanan seryum oksit nanopartiküllerinin (CeO2NP) kognitif fonksiyonlar ve potansiyel nöroprotektif etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, kan beyin bariyerinden kolayca geçebilen beyin hedefli CeO2NP'nin kognitif fonksiyonları olumlu yönde etkileyeceği hipotezi kurulmuştur. Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı alındıktan sonra 40 adet Wistar-Albino cinsi rat her grupta 10'ar olacak şekilde randomize olarak 4 gruba bölünmüştür. Her gruba postnatal 7, 9 ve 11. günlerde 3 saat boyunca anestezi veya oksijen uygulanmıştır. Kontrol grubuna (Grup O2) %50 oksijen ve %50 hava uygulandı. Grup İzo'ya %1,5 izofluran, %50 oksijen ve %50 hava uygulandı. Grup S'de ise, %50 oksijen ve %50 hava uygulanmasından 1 saat önce 0.5 mg.kg-1 CeO2NP intraperitoneal (ip) olarak yapılmıştır. Son olarak Grup İzo-S'de %1,5 izofluran, %50 oksijen ve %50 hava uygulanmasından 1 saat önce 0.5 mg.kg-1 CeO2NP ip olarak yapılmıştır. Her gruptaki 10 adet rata 28-32. günler arasında Morris Water Maze (MWM) testi uygulanmış, bu günler arasında öğrenme alıştırmaları yapılmıştır. Postnatal 33. günde hafıza fonksiyonları değerlendirmek için platform kaldırılarak ratların hedef kadranları yüzme süreleri kaydedilmiş ve gruplar bu süreler açısından karşılaştırılmıştır. Tüm sonuçlar istatistiksel değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmamızda dört grupta da platformu bulma süreleri 1. günden 5. güne düzenli olarak azalma gösterdi (Tablo 4). Bu durum 1. günden 5. güne öğrenmenin gerçekleştiğini göstermektedir. Grup O2, Grup İzo'ya; yine Grup O2, Grup S'a kıyasla hedef kadranda daha fazla vakit geçirdi (p<0.01) (Şekil 5b). Grup İzo-S hem Grup İzo hem de Grup S'ye göre hedef kadranda daha çok bulundu (p<0.05) (Şekil 5b). Sonuç: İzofluran anestezi uygulanan yenidoğan ratlarda öğrenme fonksiyonunun yavaşladığı ve hafızanın olumsuz etkilendiği saptanmıştır. İzofluran ve tek başına uygulanan CeO2NP hafıza üzerine negatif etkileri bulunmaktadır. İzofluran maruziyeti sonrası uygulanan CeO2NP'nin ise izoflurana bağlı gelişen kognitif disfonksiyonu engelleyici etkisi bulunmaktadır. Seryum oksit nanopartikülleri ve kognitif fonksiyonlar üzerine daha detaylı çalışmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: seryum oksit, izofluran, morris water maze, kognisyon