Prostat kanseri tanısında PI-RADS ve likert skorlama sistemlerinin karşılaştırılması ve radyolog tecrübesinin sistemlerin doğruluğuna olan katkısı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ CAN TOPALOĞLU
Danışman: Gökhan SÖKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Prostat kanseri erkeklerde en çok görülen kanser türlerinden olup MRG tanısal amaçla kullanılan öncelikli testtir. Enfeksiyon gibi kanseri taklit edebilen durumlar olduğunda MRG yorumlanmasında radyologlar arasında farklılıklar ortaya çıkmış olup bu farklılıkların en az düzeye indirilmesi amacıyla raporlama sistemleri geliştirilmiştir. Günümüzde kullanılan LIKERT ve PI-RADS skorlama sistemlerinde radyologlar arasında değerlendirme ve yorum aşamasında farklılıklar gözlenmektedir. Çalışmamızda bu iki skorlama sistemlerinin histopatolojik verilerle uyumu ve radyolog tecrübesi ile bu uyumun ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği'nde 1 Ocak 2018 - 1 Eylül 2021 tarihleri arasında prostat kanseri ön tanısıyla Multiparametrik Prostat Manyetik Rezonans Görüntüleme (mpMRG) yapılan 347 hasta retrospektif olarak tarandı. Çekim öncesinde radyoterapi veya cerrahi öyküsü bulunan, histopatolojik verilerine ulaşılamayan, görüntü kalitesi yetersiz olan hastalar çıkarıldıktan sonra 202 hasta çalışmaya dahil edildi. Değerlendirmeler abdominal radyoloji konusundan 20 yıl, 10 yıl ve 4 yıl tecrübeleri bulunan dört radyolog tarafından yapılmış olup değerlendiricilerin mpMRG konusunda 6, 5 ve 1 yıllık tecrübeleri mevcuttu. Değerlendiriciler birbirlerinden bağımsız olarak 202 hastaya ait görüntüleri PI-RADS v2.1'e göre skorlamışlardır. İki hafta sonra PI-RADS skoruna kör olarak ve birbirlerinden bağımsız şekilde LIKERT sistemine göre puanlama yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda her okuyucuya ait birer adet PI-RADS ve LIKERT skoruna ulaşıldı. Her iki skorlama sisteminde 1, 2 ve 3 puan benign, 4 ve 5 puan ise malign olarak değerlendirilmiş olup okuyucuların patoloji sonucu ile korelasyonu ve birbirleri arasındaki uyumun araştırması yapıldı. Değerlendirme, PACS (Picture Archiving and Communication System) sistemindeki görüntülerin geriye dönük olarak taranmasıyla gerçekleştirilmiştir. MpMRG tetkiklerinde 1.5 ve 3.0 Tesla magnet gücüne sahip Philips marka MRG cihazında 16 kanallı faz dizilimli vücut koili kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 202 olgu dahil edildi. Hastaların ortalama yaşları 65,5±7,7 (Medyan: 66, minimum 47, maksimum 88) yıl idi. PSA dansitesi, Prostat volümü, Total PSA, Serbest PSA ve fPSA/PSA değerlerinin ortalama bulguları sırasıyla; 1.20±8,8 (Medyan: 0.13, minimum 0.01, maksimum 115,0), 62.5±35.2 (Medyan: 54.5, minimum 15, maksimum 235), 60.7±427.5 (Medyan: 7.98, minimum 0.1, maksimum 5395), 10.7±34.6 (Medyan: 1.21, minimum 0.03, maksimum 246.6), 0.17±0.11 (Medyan: 0.17, minimum 0.02, maksimum 0.63) olduğu tespit edildi. Her iki skorlama sisteminde gold standart patoloji ile uyumların değerlendirildiği Kappa analizinde radyolog tecrübesi arttıkça uyumun artığı gözlendi (Tüm glandda PI-RADS'ta gold standart ile okuyucu 1, 2, 3, 4'ün Kappa değerleri sırasıyla 0.669, 0.669, 0.711 ve 0.771; LIKERT için ise 0.589, 0.669, 0.701. ve 0.771 olarak bulundu). AUC değerleri PI-RADS için 0.895, LIKERT için 0.896 olarak elde edildi. Sonuç: PIRADS ve LIKERT skorlama sistemleri mpMRG değerlendirmesinde değerlendiriciler arasında benzer uyum sağladı. Her iki puanlama sisteminde radyolog tecrübesi ile orantılı olarak tanısal performansta artış gözlendi. Daha az deneyimli radyologda PI-RADS'ın patoloji ile uyumu daha yüksek bulunmuş olup tecrübeli radyologlarda iki skorlama sistemi arasında fark gözlenmedi. PI-RADS ta tüm okuyucuların patoloji ile korelasyonu yüksek düzeyde bulunurken; LIKERT'te tecrübesiz radyolog ile patoloji arasında orta, diğer gözlemciler ile patoloji arasında yüksek uyumluluk elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, PI-RADS, LIKERT, Multiparametrik MRG