Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının sağlıkta şiddet konusundaki düşünce ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELHAN CİĞERİM
Danışman: Hülya PARILDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Dünyada ve Türkiye'de sağlık çalışanlarına şiddet düzeyinin arttığı bu dönemde, sağlık çalışanlarının mesleklerine göre şiddete maruz kalma durumu, en çok maruz kaldıkları şiddet türü, şiddet karşısında ne yaşadıkları ve şiddete maruz kaldığında ne yapması gerektiği ile ilgili sorular önem kazanmıştır. Bu nedenle çalışmamızda, hastanemiz çalışanlarının konu hakkındaki görüş ve tecrübelerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel bu çalışmada, İzmir SBÜ Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta olan sağlık çalışanlarının şiddete maruz kalma durumlarının ve bunları etkileyen faktörlerin (sosyodemografik özellikler, hizmet yılı, çalışma saatleri, çalışma alanı) sorgulandığı çoktan seçmeli sorular içeren 50 soruluk bir anket; tam zamanlı olarak çalışan sağlık çalışanlarına gönüllülük esasıyla uygulanmıştır. Haziran-Kasım 2023 tarihlerinde 329 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Araştırmada değişkenlere ait ortalama ve standart sapma gibi betimleyici istatistiklerden yararlanılmıştır. Kategorik değişkenlerin kendi arasındaki karşılaştırılmasında Ki-kare analizi kullanılmıştır. İstatistiki anlamlılık p<0,05 seviyesinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Yaşları 21-62 aralığında olan, %58,1'i kadın 329 sağlık çalışanı katılmıştır. Sağlık çalışanlarının son 1 yıl içinde %42,2 oranında şiddete maruz kaldığı ve %60,8 oranında şiddete tanık olduğu saptanmıştır. Maruz kalınan şiddetin %37,4 oran ile en fazla poliklinikte, tanık olunan şiddetin ise %42,0 oranında en sık acil servis biriminde gerçekleştiği belirlenmiştir. Şiddetin yeri incelendiğinde %47,5 oranında muayene odası/tedavi odası ön plana çıkmaktadır. Maruz kalınan şiddet türü en yaygın olarak %97,8 oranında sözel şiddeti içermektedir. Şiddetin sebebi incelendiğinde %45,3 oranında beklemeye tahammülsüzlük, %23,7 oranında eğitim düzeylerinin düşük olması ön plana çıkmaktadır. Çalışanların %80,2'si çalışırken kendilerini güvende hissetmediğini belirtmiştir. Şiddet olayı sonrası %43,9'unun işi bırakma viii düşüncesinin oluştuğu saptanmıştır. Şiddetin sağlık çalışanlarında %26,4 oranında kızgınlık, %23 oranında tükenmişlik etkisi oluşturduğu belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğu sağlıkta şiddetin önlenmesi için, toplumsal eğitim çalışmalarının yapılması ve güvenlik tedbirlerinin artırılması gerektiğini düşünmektedir. Sonuç: Bulgularımıza göre, sağlık sektöründe şiddetin yaygın ve önemli bir sorun olduğu saptanmıştır. Beklemeye tahammülsüzlük ve eğitim düzeylerinin düşüklüğü şiddetin temel sebepleri olarak öne çıkmaktadır. Şiddete maruz kalanların en sık kızgınlık ve tükenmişlik yaşadığı saptanmıştır. Çalışma şartlarındaki zorluklar ve çalışma ortamındaki çevresel unsurlar güvenlik yetersizliği ile birleştiğinde şiddet olaylarının sıklığı artmaktadır. Bu nedenle şiddeti önlemek amacıyla fiziksel ortam, çalışma şartları ve güvenliğin iyileştirilmesi, etkili iletişim becerilerine ve şiddeti önleme/ön görmeye yönelik eğitimler verilmesi, yasal düzenlemelerin caydırıcılığının artırılması, toplumsal farkındalık ve eğitim çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Şiddeti önleme yaklaşımlarının, etkin şekilde uygulandığında sadece şiddetin etkilerini azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin genel kalitesini de artıracağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık, şiddet, sağlık çalışanları