24-72 ay arası dil bozukluğu olan çocuklarda aile uyumunun ve babanın rolünün araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE AKDOĞAN
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gelişimsel dil bozukluğu olan 24–72 aylık çocuklar ile normal gelişim gösteren çocukların anne babalık ve aile uyumu ile baba katılımı düzeylerinin karşılaştırılması ve bu düzeyleri etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Şubat- Haziran 2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği ile Çocuk Psikiyatri polikliniklerinde yürütülmüştür. Vaka grubunu, 24–72 ay arasında çocuğu olan ve DSM-5 kriterlerine göre Dil Bozukluğu tanısı almış 57 baba; kontrol grubunu ise aynı yaş aralığında sağlıklı çocuğu bulunan 57 baba oluşturmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Anne-Babalık ve Aile Uyum Ölçeği (PAFAS), Baba Katılım Ölçeği (BAKÖ) ve Hollingshead-Redich Ölçeği uygulanmıştır. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS 26.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Vaka ve kontrol gruplarının yaş ortancaları sırasıyla 40 ay (24–68) ve 36 ay (24–72) olarak tespit edildi (p=0,101). Cinsiyet dağılımı; vaka grubunda kız %33,3 (n=19), erkek %66,7 (n=38), kontrol grubunda kız %29,8 (n=17), erkek %70,2 (n=40) olarak tespit edildi (p=0,687). PAFAS anne-babalık alt ölçeği ortanca değeri vaka grubunda 17 (8–32), kontrol grubunda 14 (8–24) idi (p=0,015); alt boyutlardan anne-baba tutarlılığı (p=0,021) ve anne-baba–çocuk ilişkisi (p=0,015) vaka grubunda daha yüksekti. BAKÖ ortanca değeri vaka grubunda 132 (55–171), kontrol grubunda 142 (86–180) idi (p=0,007); alt boyutlardan keyfî meşguliyet (p=0,001) ve temel bakım (p=0,038) kontrol grubunda daha yüksekti. Korelasyon analizinde BAKÖ toplam, PAFAS anne-baba (r=−0,456; p<0,001), PAFAS aile uyumu (r=−0,450; p<0,001) ve PAFAS toplam (r=−0,524; p<0,001) ile negatif yönde ilişkili bulundu. Ayrıca ekran süresi, PAFAS anne-baba (r=0,262; p=0,005) ve PAFAS toplam (r=0,190; p=0,043) ile; ilk kelime yaşı ise PAFAS anne-baba ile (r=0,234; p=0,013) pozitif yönde ilişkiliydi. Sonuç: Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda baba katılımı ile anne-babalık becerilerinin düşük olduğu bulunmuştur. Bu nedenle, çocukların dil gelişimini desteklemek için babaların katılımının artırılmasının ve anne-babalık becerilerinin güçlendirilmesinin faydalı olacağı kanaatine varılmıştır. Anahtar kelimeler: Gelişimsel dil bozukluğu, anne babalık, aile uyumu, baba katılımı