Alopesi areata hastalarında serum TİM-3 ve galektin-9 düzeylerinin değerlendirilmesi kontrol grubu ile karşılaştırmalı bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRAN CANSU TİRYAKİ BUYRUK
Danışman: Selda Pelin KARTAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alopesi Areata Hastalarında Serum TİM-3 ve Galektin-9 Düzeylerinin Değerlendirilmesi Amaç: Alopesi Areata (AA), genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin tetiklediği, T hücre aracılı otoimmün bir saç dökülmesi hastalığıdır. Son yıllarda immün kontrol noktası moleküllerinin otoimmün hastalıklardaki rolü dikkat çekmektedir. T hücre immünoglobulin ve müsin alanı içeren molekül-3 (TİM-3) ve ligandı Galektin-9 (Gal-9), T hücre aktivasyonunun düzenlenmesinde görev alan inhibitör immün kontrol noktası bileşenleridir. Bu çalışmada, AA hastalarında serum TİM-3 ve Gal-9 düzeylerinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması ve klinik parametrelerle olan ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, gözlemsel ve kesitsel vaka-kontrol tasarımında yürütülmüş olup 44 AA hastası ve 44 sağlıklı kontrol bireyinden oluşmaktadır. Katılımcıların demografik ve klinik özellikleri kaydedilmiş, serum TİM-3 ve Gal-9 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Hastalık şiddeti Alopesi Areata Şiddet İndeksi (AASI) ve Alopesi Şiddet Değerlendirme Aracı (SALT) ile değerlendirilmiştir. Lojistik regresyon ve Alıcı İşletim Karakteristiği (ROC) eğrisi analizleri ile biyobelirteçlerin hastalıkla ilişkisi ve ayırt edicilik performansı incelenmiştir. Bulgular: Serum TİM-3 ve Gal-9 düzeyleri AA hastalarında kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (her iki parametre için p<0.001). ROC analizinde TİM-3 için AUC değeri 0.899, Gal-9 için 0.956 olarak saptanmıştır. TİM-3 için ≥1517 pg/mL cut-off değerinde duyarlılık %79,5 ve özgüllük %90,9; Gal-9 için ≥128,9 pg/mL cut-off değerinde duyarlılık %90,9 ve özgüllük %86,4 olarak belirlenmiştir. Tek değişkenli analizde yüksek TİM-3 düzeyi hastalık riskini 38,9 kat, yüksek Gal-9 düzeyi ise 63,3 kat artırmıştır (p<0.001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde serum TİM-3 ve Gal-9 düzeylerinin AA varlığı ile bağımsız olarak ilişkili olduğu gösterilmiştir (p<0.01). Sonuç: Serum TİM-3 ve Gal-9 düzeylerinin AA hastalarında anlamlı ve bağımsız şekilde artmış olması, bu moleküllerin hastalığın immünopatogenezinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte elde edilen bulgular, söz konusu biyobelirteçlerin hastalık şiddeti veya klinik progresyon ile anlamlı bir ilişki göstermediğini ortaya koymaktadır. Özellikle Gal-9'un hasta ve kontrol gruplarını ayırt etmedeki yüksek performansı, bu molekülün AA varlığını öngörmede potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu ilişkinin daha net ortaya konulabilmesi için daha geniş örneklemli ve mekanistik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alopesi Areata, Biyobelirteç, ELISA, Galektin-9, İmmün Kontrol Noktası, TİM-3