Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı hipertansif yaşlılarda kırılganlık ve anksiyete ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN EKİN MERSİN
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipertansiyon, yaşlı bireylerde sık görülen bir kronik hastalık olup, hem fizyolojik rezervleri azaltarak kırılganlığa zemin hazırlamakta hem de anksiyete gibi psikolojik sorunlarla birlikte seyredebilerek yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu çalışmanın amacı, bir Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hipertansif bireylerde kırılganlık ve anksiyete arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 01.09.2024 - 30.12.2024 tarihleri arasında İstanbul Küçükçekmece Söğütlüçeşme Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı hipertansif yaşlı bireyler üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya, yaş ve cinsiyete göre tabakalandırılmış rastgele 286 katılımcı dâhil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, FRAIL kırılganlık ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmış ve SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 73,4±6,5 yıl olup, %45,1'i kırılgan, %42'si hafif düzeyde anksiyete göstermiştir. Kırılganlık ve anksiyete arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,520, p<0,001). Ayrıca yaş, cinsiyet, medeni durum ve gelir düzeyi gibi sosyo-demografik değişkenlerin kırılganlık ve anksiyete düzeylerini etkilediği saptanmıştır (kırılganlık için sırasıyla p=0,000, p=0,000, p=0,007, p=0,013, p=0,001, anksiyete için sırasıyla p=0,005, p=0,000, p=0,002, p=0,234, p=0,007). Sonuç: Hipertansif yaşlı bireylerde kırılganlık ile anksiyete arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu durum, birinci basamak sağlık hizmetlerinde yaşlı bireylerin değerlendirilmesinde hem fiziksel hem de psikolojik durumlarının birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Kırılganlık ve anksiyetenin erken saptanması, sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırabilir ve bireylerin yaşam kalitesine olumlu katkılar sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Yaşlılık, Kırılganlık, Anksiyete, Birinci Basamak Sağlık Hizmeti