Pes planuslu hastalarda ev egzersiz programı ve medial ark desteğinin denge üzerine etkisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN KALKAN
Danışman: Halil Ekrem AKKURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç Bu çalışmada genç erişkin, semptomatik, fleksibl pes planus (PP) hastalarında ev egzersiz programı ile medial longitudinal ark desteği (MAD) ortezinin ağrı, günlük yaşam aktiviteleri, fonksiyonel durum yaşam kalitesi ve denge üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kasım 2020-Nisan 2022 tarihleri arasında Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğine semptomatik fleksibl pes planus tanısıyla başvuran 18-40 yaş arası 40 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar basit randomizasyon ile iki gruba ayrıldı: Grup 1' e (kontrol) ev egzersiz programı; grup 2'ye (tedavi) üç boyutlu bilgisayar destekli, CAD/CAM yöntemiyle hastaya özel üretilmiş medial longitudinal ark desteği ortezi verildi. Hastaların egzersiz ve tabanlık tedavilerine uyum takipleri aralıklı telefon görüşmesiyle sağlandı. Gruplar tedavi başlangıcında ve 2 ay bitiminde ağrı için Görsel Analog Skala (VAS) ile; günlük yaşam aktiviteleri, spor ve rekreasyon aktiviteleri, yaşam kalitesi için Ayak-Ayak Bileği Araştırması (AABA) ölçeği ile; denge becerisi ise tek ayak üstünde durma testi, Tandem yürüme testi ve kinestetik beceri eğitim cihazı (SportKAT Model 4000-TS) ile değerlendirildi. Bulgular: Her iki grupta da tedavi sonrası, tedavi öncesine göre AABA-ağrı, semptomlar, günlük yaşam aktiviteleri, spor ve rekreasyon aktiviteleri, yaşam kalitesi alt skorlarında anlamlı iyileşme gözlendi (tüm parametreler için p<0.001). Benzer şekilde 2 aylık tedavi sonrası, her iki grupta da, statik, dinamik muayene testleri ve kinestetik bilgisayar denge ölçüm skorlarında (Denge İndeksi) anlamlı düzeyde iyileşme saptandı (tüm parametreler için p<0.001). VAS-ağrı skorunda ise anlamlı azalma izlenmedi (sırasıyla p=;0.157 p=1.0). AABA alt skorlarında, diğer statik ve dinamik denge ölçüm parametrelerinde egzersiz grubunda ortez grubuna kıyasla, istatistiksel anlamlılığa ulaşmayan düzeyde daha etkin değişim olduğu gözlendi. Ancak her iki grubun birbirine tedavi üstünlüğü saptanmadı. Egzersiz tedavisi ortez tedavisine göre kinestetik beceri cihazı ölçüm dinamik ve statik skorlarında (SKAT-çift ayak, SKAT-sağ ayak, SKAT-sol ayak ve SKAT dinamik) daha fazla azalma olması arasında orta-hafif düzeyde korelasyon bulunmuştur (sırasıyla p=0.000; p=0.050; p=0.023 ve p= 0.002). Sonuç: Bu tez çalışmasında fleksibl pes planus tedavisinde hem ev egzersiz programının hem de hastaya özel üretilmiş medial ark destekli tabanlık kullanımının denge, fonksiyon, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesinde kısa dönemde olumlu etkileri gözlenmiştir. İki grup arasında fark tespit edilememiştir. Bu sonuçlardan yola çıkılarak pes planusun konservatif tedavisinde hastanın talepleri, tedavi uyumları ve klinik durumları göz önünde bulundurularak ev egzersiz programı ve/veya hastaya özel üretilmiş medial ark destekli tabanlık uygulamasının göz önünde bulundurulması gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: pes planus, egzersiz, medial longitudinal ark desteği, denge, yaşam kalitesi