1 ay-18 yaş arasında 2017 ve 2022 yıllarında çocuk polikliniğine başvuran idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan çocukların antibiyotik direnç durumunun araştırılması ve karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA GÖK

Danışman: Gamze ÖZGÜRHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), çocukluk çağında en sık karşılaşılan enfeksiyonlardan biridir. Her yaş grubunda görülebilmekle birlikte, sıklığı yaş ve cinsiyete bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Zamanında ve uygun şekilde tedavi edilmediğinde, böbrek parankiminde skar oluşumu, böbrek fonksiyonlarında azalma, hipertansiyon ve kronik böbrek hasarı (KBH) gibi ciddi morbiditelere yol açabilmesi nedeniyle İYE, önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Materyal-Metod: Bu çalışma, 2017 ve 2022 yıllarında 1 ay ile 18 yaş arası çocuk polikliniğine başvuran hastalardan alınan idrar kültürlerinde antibiyotik direnç ve duyarlılık paternlerindeki değişimleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bulgular: Çalışma bulgularına göre, 2022 yılında kız çocuklarındaki ÜSE oranı (%79,1), 2017 yılına (%71,5) kıyasla artmıştır. Ayrıca, 2022 yılında tanı alan hastaların ortanca yaşı daha yüksek bulunmuş ve gram negatif bakteri oranı azalırken (%75,6'dan %57,2'ye), gram pozitif bakteri oranında artış (%24,4'ten %42,8'e) saptanmıştır. Antibiyotik direnç paternlerinde ise ESBL pozitifliği oranının 2017'ye göre azaldığı (%28,8'den %20,1'e), ancak dirençli gram pozitif bakterilerin ve koloni yoğunluğunun arttığı gözlenmiştir. Klebsiella pneumoniae ve metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) oranlarının 2022 yılında yükseldiği görülmektedir. Meropenem (%98), Gentamisin(%85,4) ve Nitrofurantoin(%95,3) gibi antibiyotiklerin 2022 yılında duyarlılık oranlarının artması dikkat çekmiştir. 2022 yılında sefalosporin direnci Sefiksim için %97 iken, Sefuroksim aksetil, Seftriakson, Sefepim ve Seftazidim için direnç sırasıyla %46, %89, %72,6 ve %89,8 idi. Sonuç: Bu çalışmadaki veriler, antibiyotik kullanım politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini, pediatrik hasta popülasyonunda antibiyotik direncinin değişen dinamiklerini ve uygun tedavi seçeneklerinin önemini vurgulamaktadır.