Alkol ve madde kullanım bozukluğunda zaman perspektifi, aşerme, baş etme ve işlevselliğin yatarak tedavi seyriyle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİSEM RAZİYE ÖZÇAY
Danışman: Nesrin KARAMUSTAFALIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, MKB tanısı almış ve yatarak tedavi gören hastalarda zaman perspektifi özelliklerinin tedavi süreci üzerine olan etkisi, tedavi ile değişimi, bu özelliklerin aşerme ve madde kullanımı davranışı arasındaki ilişkideki rolü ve başa çıkma tutumları ve işlevsellik ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın başında, AMATEM yataklı servisine yatışı yapılan, DSM-5 tanı kriterlerine göre Madde Kullanım Bozukluğu tanısı konmuş, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılım konusunda sözel ile yazılı onam vermiş 167 gönüllü hasta alınmış; 17 hasta çeşitli nedenler ile çalışma dışı kalmıştır. Çalışmaya dahil edilmiş olan 150 hastadan 82 hasta tedavi programını salah ile tamamlarken 68 hasta ise tedavi programını yarım bırakmıştır. Yatış işleminin yapıldığı ilk 24 saatte tüm hastalar idrar toksikoloji tetkiki vermiş ve Sosyodemografik – Klinik Veri Formu ile KİDÖ klinisyen tarafından doldurulmuştur. Ayrıca tüm hastalardan yatış işleminin yapıldığı 1.gün AAÖ/MAÖ, ZZPÖ ve COPE öz bildirim ölçeklerini doldurmaları istenmiştir. Halen yatarak tedavilerine devam eden hastalardan tedavinin 14.gününde yeniden AAÖ/MAÖ, ZZPÖ ve COPE öz bildirim ölçeklerini doldurmaları istenmiştir. Tedaviyi yarım bırakanlar ve tedaviyi tamamlayanlar olarak ikiye ayrılan gruplar arasında KİDÖ, MAÖ/AAÖ, ZZPÖ ve COPE karşılaştırılmış ve ZZPÖ ile MAÖ/AAÖ, COPE ve KİDÖ parametreleri arasında korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Hedeflenen tedavi programını tamamlayabilen MKB hastalarında zaman perspektifi, aşerme şiddeti ve başa çıkma stratejilerinde değişim olduğu gösterilmiştir. Spesifik zaman perspektiflerinin başa çıkma stratejileri ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, dengeli zaman perspektifi sapma puanının madde aşerme şiddeti, işlevsel olmayan başa çıkma tutumları ve psikososyal işlevsellikte zorlanma ile pozitif korele; problem odaklı başa çıkma tutumları ile negatif korele olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamız bulguları, MKB hastalarında remisyonun sağlanmasında olumsuz rol oynayabilecek, kronik bir stres faktörü olarak aşermeyi yönetme kapasitesini geliştirmek için başa çıkma tutumlarını geliştirmede zaman perspektifinin etkisi olabileceğini desteklemektedir. Ayrıca dengeli zaman perspektifi, adaptif başa çıkma mekanizmaları ve daha az aşerme yaşama arasındaki yararlı ilişki gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Madde kullanım bozukluğu; aşerme; başa çıkma tutumları; psikososyal işlevsellik; zaman perspektifi