Varis dışı üst GİS kanamalarında trombosit indekslerinin kanama ciddiyeti, prognoz ve skorlama sistemleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAZIL BURAK DİLEK
Danışman: Banu BÖYÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnvaziv olmayan, tam kan sayımında değerlendirilebilen, düşük maliyetli trombosit indekslerinin; varis dışı üst GİS kanamalarında kanama ciddiyeti prognozu öngörmedeki yeri ve skorlama sistemleriyle ilişkisini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: G.O.P Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesinde varis dışı üst GİS kanaması nedeniyle iç hastalıkları kliniğine yatırılımış 18 yaş üstü, gebe ve malignitesi olmayan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların başvuru anındaki, 5.gündeki ve taburculuklarındaki tam kan sayımı değerleri kaydedildi. Hastaların klinik ve endoskopik bulgularına göre Rockall ve Blatchford skorları hesaplandı ve Forrest sınıflaması yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 210 hastanın (kadın/erkek: 72/138) ortalama Rockall değerleri 4.26±2.15 ve ortalama Blatchford değerleri ise 9.58±4.07 dir. Hastaların Forrest sınıflamasında %0.93'ü 1A, %14.02'si 1B, %14.02'si 2A, %7.48'i 2B, %6.54'ü 2C ve %57.01'i 3 dür. Yatış süresi 5 gün üzeri ve transfuzyon ihtiyaci olan hastaların Blatchford ve Rockall değerleri; yatış gün sayısı 5 gün altında olan ve transfuzyon ihtiyacı olmayan gruba göre daha yüksektir.( p 0,05). Transfüzyon yapılan ve yapılmayan gruplar karşılaştırıldığında PLT, PCT, MPV ve PDW değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p >0,05). Blatchford skoru 12 nin üzerindeki ve altındaki gruplar karşılaştırıldığında hastaların ilk gün, 5.gün ve taburculuğundaki PLT, PCT, MPV ve PDW değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p >0,05). Rockall skoru 3 ün üzerindeki ve altındaki gruplar karşılaştırıldığında hastaların ilk gün, 5.gün ve taburculuğundaki PLT, PCT değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p >0,05). Trombosit indekslerinden sadece MPV ve PDW nin taburculuk zamanındaki değerleri Rockall skoru >3 olan grupta daha yüksek bulundu (MPVT için p=0,045; PDWT için p=0,037). MPV, MPVT ve PDW-T değişkeni ile Blatchford değişkeni arasında aynı yönlü çok zayıf bir ilişki bulundu (r=0.143; p=0.038 r= 0.159; p=0.021 r= 0.144; p=0,037 ). MPV-T ve PDW-T ile Rockall değişkeni arasında aynı yönlü çok zayıf bir ilişki bulundu (r= 0.154; p=0.025 r= 0.145; p=0.035). Hastaların trombosit endeksleri ile yatış süresi arasında bir korelasyon saptanmadı (p >0,05).Yatış süresinin 5 gün ve üzeri olması riskini öngörmede ileriye doğru seçimli lojistik regresyon analizi yapıldığında trombosit indeksleri bağımsız prediktör olarak saptanmadı. Sonuç: Trombosit indekslerininin kanamanın ciddiyeti ve prognoza etkisinin çok zayıf olduğu düşünüldü. Çalışmamızda yatış süresi ve eritrosit transfüzyon ihtiyacı, üst Gis kanamalarında kanama ciddiyeti ve prognozu belirlemede baz alındığında; bağımsız prediktor olarak trombosit indeksleri yer almasa da MPV ve PDW nin skorlama sistemleri ile çok zayıf ilişkili olduğu gözlendi. Anahtar kelimeler: Blatchford skorlama; Rockall skorlama; trombosit indeksleri; varis dışı üst GİS kanama