Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin akne vulgaris tedavisi hakkındaki bilgi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH AKIN
Danışman: Memet Taşkın EGİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Akne vulgaris (AV) toplumda yaygın olarak görülen ve kronik, tekrarlayıcı olması nedeni ile hastaların aile hekimleri ve dermatologlar başta olmak üzere hekimlere sık olarak başvurduğu bir hastalıktır. AV'nin erken ve etkili tedavisi skar oluşumu ve hastalığın psikolojik etkilerini en aza indirmekte oldukça önemlidir. Çalışmamızda AV'nin tanı ve tedavisinde aile hekimlerinin bilgi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı İstanbul ilindeki aile hekimliği kliniklerinde uzmanlık eğitimi alan 270 aile hekimliği asistanına; yaş, cinsiyet ve mesleki deneyim verileri yanında AV hakkındaki bilgi, tutum ve uygulamalarını sorgulayan literatür taranarak hazırlanmış likert tipi ve çoktan seçmeli sorulardan oluşan anket formu online olarak uygulanmıştır. Veriler toplandıktan sonra istatiksel olarak değerlendirilmiş ve p<0.05 anlamlı olarak değerlendirilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza katılan hekimler AV hakkındaki bilgi ve deneyimlerinin kaynağını en fazla tıp fakültesi eğitimi olarak belirtmişlerdir. Uzmanlık eğitimi ve dermatoloji rotasyonu olarak belirtenlerin sayısı daha az olup akademik yayınlar olarak belirtenlerin bilgi puanının en fazla olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaklaşık yarısı AV hakkındaki özyeterliliklerini orta seviye olarak belirtmiştir. Çalışmaya katılan aile hekimlerinin %68.2(n=184)'si karaciğer bozukluğunun AV nedeni olduğunu, %47.8(n=129)'i akne hastlarının sık sık yüzlerini yıkayarak yağı ve kiri arındırmaları gerektiğini ve %52.6(n=142)'sı kesinlikle fondoten vb. makyaj ürünleri kullanmamaları gerektiğini belirtmiştir. Aynı zamanda katılımcıların %81.2(n=219)'si tedavide topikal veya sistemik antibiyotiğin monoterapide kullanılabileceğini, %64.8(n=175)'i aynı anda farklı gruptan antibiyotiğin tercih edilebileceğini belirtmiştir. Bireylerin çoğunluğu AV'yi kolaylık tanıyabildiğini bunun yanı sıra yaklaşık dörtte biri AV'yi çoğunlukla kendisinin tedavi ettiğini, yaklaşık yarısı çoğunlukla kendisinin tedavi ettiğini gerekli durumlarda uzmana yönlendirdiğini, yaklaşık dörtte biri ise çoğunlukla kendisinin tedavi etmediğini, uzmana yönlendirdiğini belirtmiştir. Çalışmamıza katılan aile hekimlerinin çoğunluğu tedavide topikal tedavi tercih ederken, yaklaşık yarısı çoğunlukla sistemik tedavi tercih etmediğini belirtmiştir. Topikal tedavide en sık tetrasiklin, klindamisin, benzoil peroksit (BPO), BPO + topikal antibiyotik kombinasayonu; sistemik tedavide ise en sık siklin grubu ve makrolid grubu antibiyotikleri tercih ettikleri görülmüştür. Bireylerin bilgi ve deneyimleri ile AV hakkındaki genel bilgi puanları karşılaştırmasında tıp fakültesi eğitmi, uzmanlık eğitimi, kongre ve sempozyumlar, akademik yayınlar olarak belirtenlerde en fazla ve en az aldım durumlarına göre anlamlı istatistiksel fark tespit edilmiştir (p:0.008, p:0.001, p:0.019, p<0.001). Bilgi ve deneyimleri ile AV tanı ve tedavisi konusundaki bilgi puanı karşılaştırmasında ise ek olarak uzmanlık dermatoloji rotasyonu olarak belirtenlerde en fazla ve en az aldım durumlarına göre anlamlı istatistiksel fark tespit edilmiştir (p:0.030). Katılan hekimlerin kendileri için ifade ettikleri yeterlilik düzeyleri ile akne hastalarının tanı, tedavi ve takibi ile ilgili tutumları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001) . SONUÇ: Çalışmamızda aile hekimlerinin AV hakkında çoğunlukla bilgi sahibi oldukları ancak nedenleri, tutum ve tedavide bazı yanlış bilgi ve uygulamalarının olduğu saptanmıştır. Bilgi ve deneyimlerini en fazla tıp fakültesi eğitiminden aldıklarını belirtmişlerdir. Çalışmaya katılan aile hekimliği asistanları büyük oranda AV ile ilgili kendilerini orta-iyi düzeyde yeterli görmekte ve hastaların tanı, tedavi ve takibinde rol almaktadır. Hem tıp fakültesi eğitiminde hem de aile hekimliği uzmanlık eğitiminde AV ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlar konusunda eksik alanların güçlendirilmesinde yarar bulunmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Akne Vulgaris, Aile hekimliği, Bilgi, Tedavi, Teşhis, Tutum