Prematüre bebeklerde eritrosit transfuzyonunun biyobelirteçer üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMAKHANIM OSMANOVA
Danışman: Ali BÜLBÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Prematüre bebeklerde eritrosit transfüzyonu sonrası sepsis, İVK (İntraventriküler kanama), NEK (Nekrotizan enterokolit), BPD (Bronkopulmoner displazi) ve ROP (Prematüre retinopatisi) gibi sorunların patogenezini dolaşımdaki proinflamatuar sitokinler ve antinflamatuar biyobelirteçlerin immünoaktivasyonu ile ilişkilendirilir. Yapılan çalışmalarda eritrosit transfüzyonu uygulanmış prematüre bebeklerde, sağlıklı erken doğmuş bebeklerle kıyasla bazı proinflamatuvar biyobelirteçlerin seviyesinin daha yüksek, antinflamatuar belirteçlerin ise düşük olduğu saptanmıştır. Amaç: Gebelik süresi ≤ 32 hafta olan; eritrosit transfüzyonu ihtiyacı olan prematüre bebeklerde eritrosit transfüzyon öncesi ve sonrası Melatonin, İnterlökin-1 (İL-1), İnterlökin-6 (İL-6), Tümor nekrotizan faktör (TNF ), insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1), insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein 3 (IGFBP-3) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) belirteçlerinin serum düzeylerinin ve transfüzyonun morbidite ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: : Hastanemizde doğan, yenidoğan kliniğinde takip edilen, gebelik haftası ≤32 hafta olan prematüre bebekler çalışmaya alındı. Eritrosit transfüzyonu ihtiyacı olan bu prematüre bebeklerden transfüzyon öncesi ve sonrası kan örnekleri alındı ve Melatonin, İL-1, İL-6, TNFα, VEGF, IGF-1 ve IGFBP3 belirteçlerinin serumda düzeyi bakıldı. Çalışma için alınan kanlar jelsiz biyokimya tüpüne alınarak santrifüj edildi. Alınan 1 cc serum -80 derecede saklandı. Serum örneklerindeki sonuçlar değerlendirilirken, melatonin, İL-1, İL-6, TNFα, VEGF, IGF-1, IGFBP3 düzeyi Riader Biotek EL800 marka cihazla, Eliza yöntemi ile çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya 33 hasta dahil edildi. Çalışmaya katılan hastaların %57,6'sı erkek, %42,4'ü kızdı. Bebeklerin ortalama doğum tartısı 945 gram (603-1905 gram), boyu 35 cm (29-45 cm), baş çevresi 24,5 cm (21-34 cm), gebelik haftası 27,4±2,7 hafta, ortanca olarak birinci dakika APGAR skoru 5 (5-6) ve beşinci dakika APGAR skoru 7 (5-8) saptandı. Bebeklerin %54,5'inin doğum tartısı 1000 gramın altında, %39,4'ünün 1001-1500 gram arasında, %6,1'inin ise 1501 gram ve üzerindedir. Bebeklerin %39,4'ünün gebelik haftası 26 hafta ve altı, %36,2'sinin gebelik haftası 27-29 hafta, %24,2'sinin ise 30-32 haftadır. Bebeklerin %33,3', NSVD ile, %66,7'si C/S ile doğmuştur. Çalışma sonucu olarak VEGF serum düzeyi transfüzyon sonrası artması, IGFBP-3 azalması gözlendi, İL-1, İL-6, TNFα, melatonin düzeyleri anlamlı saptanmadı. Eritrosit transfüzyonu morbidite üzerine etkisi ise sepsis, BPD mekanik ventilator üzerine anlamlı bulunurken, NEK, ROP, PDA, IVK ile ilişkisi saptanmadı. Sonuç: Bizim çalışmamızda İL-1, İL-6, TNFα, melatonin, IGF-1 serum düzeyleri transfüzyon sonrası anlamlı saptanmadı, VEGF serum düzeyi yüksek, IGFBR-3 düşük seyretti. Eritrosit transfüzyonunun bebeklerde NEK, ROP, IVK, PDA gibi ciddi morbidite ilişkisi saptanmadı, ilk hafta klinik sepsis oranında artma gözlendi. Aynı zamanda eritrosit transfüzyonu sonrası NIMV ve CPAP ile solunum desteği alan bebeklerde mekanik ventilasyon ihtiyacının azaldığı saptandı.