Okul çağı çocuklarında astım-alerji riski ile ebeveynlerinin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IŞIL TEKİN

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; okul çağı çocuklarında astım-alerji riskinin araştırılması ve ebeveynlerinin üçüncü el sigara dumanı (ÜESD) hakkındaki inanışları ile arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Bu kesitsel çalışma; Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 23.03.2023-15.09.2023 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 7-14 yaş arası çocuklar ve ebeveynleri ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu, Okul Temelli Astım ve Alerji Tarama Anketi (OTATA), Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkında İnanış Ölçeği (BATHS-T) ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 215 çocuğun %60,9'u (n=113) 7-10 yaş grubunda iken, %39,1'i (n=84) 11-14 yaş arasında idi. OTATA ebeveyn anketine göre çocukların %40,5'inde (n=87) astım, %60,5'inde (n=130) alerji riski saptandı. Çocukların %59,1'i (n=127) evinde ÜESD'ne maruz kalmaktaydı. Ebeveynlerin %77,7'si (n=167) ÜESD kavramını daha önce duymamış olup BATHS-T puanı ortalama 33,29±10,25 (min:9-max:45) idi. BATHS-T puanı ile OTATA ebeveyn ve öğrenci anketi astım ve alerji puanları arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki vardı (hepsi için p:0.001). ÜESD kavramını daha önce duyan ebeveynlerin çocuklarında astım riski daha düşüktü (p=0.011). Ev içinde ÜESD maruziyeti olmayan çocuklarda hem astım hem alerji puanı daha düşüktü (p:0.001). Sonuç:.Bu çalışmaya dahil edilen 7-14 yaş arası çocukların astım ve alerji riskleri yüksek saptandı. Ebeveynlerin ÜESD hakkında inanışları orta-iyi düzeyde olup ebeveynlerinin ÜESD hakkında bilgisi olan çocuklarda astım riski daha düşüktü. Ebeveyni sigara içen ve ÜESD hakkında daha düşük bilgiye sahip olan çocuklarda hem astım hem alerji için daha fazla risk saptandı. Anahtar Kelimeler: Alerji, Astım, Üçüncü El Sigara Dumanı