KOAH tanılı hastalarda, bir risk faktörü olarak aterosklerozun ultrasound ile, karotıs tunika intima-media kalınlığının ölçülerek değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALI FIRINCIOGLULARI
Danışman: Çigdem BİBER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik obstruktif akciğer hastalığı, tam olarak geri dönüşümlü olmayan, ilerleyici hava akımı kısıtlaması ile karakterize bir hastalıktır. KOAH çeşitli komorbiditelere neden olmaktadır. Bu komorbiditeler arasında kardiyovasküler hastalıklar, KOAH' da morbidite ve mortaliteyi artırmaktadır. Çalışmamızın amacı, KOAH tanılı hastalarda bir komorbidite olarak aterosklerozun; karotis (bulbus ve common carotid arterinin) tunika intima-media kalınlığının ölçülerek değerlendirilmesi ve aterosklerozun, KOAH 'ın yaygınlığı (derecesi), hipoksemi ve hiperkapni ile olan ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2019 - Aralık 2019 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Merkezi'ne başvuran yaklaşık 140 katılımcı, 70 KOAH tanılı hasta ve 70 KOAH tanısı olmayan normal bireyler (kontrol) olarak dahil edilmiştir.Kronik hastalıklar, araştırmanın dışlanma kriterleri olarak belirlenmiştir.Bu amaçla, T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine başvuran KOAH tanısı olan ve KOAH tanısı olmayan sağlıklı olan bireylerin karotis (bulbus ve common carotid arterinin) kalınlığı, radial arter kan gazı analizleri, spirometre özellikleri ve demografik özelliklerine göre prospektif eşleştirilmiş vaka kontrol çalışması olarak, çalışma planlandı ve yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 70 tane koah tanılı ve 70 tane normal gönüllü birey olmak üzere toplam 140 kişi alındı. Ortalama yaş KOAH tanılı hastalarda 61.6± 8.68, Kontrol grubunda ise 52.55 ± 10.9 idi. KOAH grubunda ortalama CCA tunika intima-media kalınlığı 0.8746±0.161, carotis bulbus kalınlığı ise 1.04±0.150 idi. Kontrol grubunda ise ortalama CCA tunika intima-media kalınlığı 0.6650±0.139, carotis bulbus kalınlığı ise 0.8250±0.15 idi (p<0.001#). Karotis kalınlıkları kalınlaşmış olan KOAH tanılı hastalar hipoksemi (p=0.03#, OR=7.5) ve hiperkapni (p<0.001#, OR=6.0) açısından anlamlı bir ilişki saptandı. Hipoksemi ve hiperkapnileri olan KOAH hastalarında CIMT yüksekti (p=0.03#). KOAH tanılı hastalarda Logisttic regresyon risk analizinde CIMT için en önemli risk faktörleri yaş (B=0.119) ve PaO2 (B=-0.11) idi. Sonuç: Ateroskleroz ve aterosklerozun beraberinde getirdiği iskemik inme riskini belirlemek için, CIMT önem arz etmektedir. CIMT, KOAH tanılı hastalarda erken evrede dahi arttığı saptanmaktadır. Erken evrede karotis kalınlığını saptamada karotis bulbus kalınlığı önemli bir yere sahiptir, çünkü karotis kalınlaşmasının ve ateroskleroz başlangıcının ilk bulguları karotis arterinde 'bulbus' bölgesinde ortaya çıkmaktadır. Yaptığımız çalışmaya göre, KOAH yaygınlığı (dereceleri) arasında (hafif, orta, ağır, çok ağır) karotis kalınlığında anlamlı bir fark saptanmıştır. Çalışmamızda KOAH yaygınlığının erken dönemlerinde (derecesi) CIMT' nin hastalarda yüksek bulunduğu saptanmıştır. KOAH hastalarında ateroskleroz belirleyicileri olarak yaş, hipoksemi, hiperkapni ve KOAH yaygınlığı (derecesi) saptanmıştır. Sigara durumu ise belirleyici faktör olarak görülmemiştir. Literatürde, KOAH tanılı hastalarda bir risk faktörü olarak aterosklerozun, karotis bulbus kalınlığının doppler ultrasound ile ölçülerek yapılmış bir çalışma mevcut değildir. KOAH tanısı konan hastalarda hastalığın başlangıcından itibaren, erken evrede ateroskleroz yönünden taranması önerilmektedir. Ayrıca KOAH hastalarında aterosklerozu hedefleyen girişimsel çalışmalar ve erken oksijen tedavisinin Karotis kalınlığı üzerindeki etkilerini değerlendirmek için çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Koah, Ateroskleroz, İnme, CIMT (Karotis tunika intima-media kalınlığı), CCA (Common karotid arter), bulbus.