18-64 yaş arası bireylerde osteoporoz farkındalığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BAĞCI
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 18-64 yaş arası bireylerin osteoporoz farkındalıklarının değerlendirilmesi Gereç ve Yöntem: Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniğine bağlı polikliniklere 2 ay içinde başvuran 216 bireye tarafımızca literatür taraması yapılarak oluşturulan sosyodemografik verileri de içeren bilgi formu ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Toplam 216 kişi çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların %50.9'u erkek, %49.1'i kadındı. Yaş ortalaması 35.7±12.5, VKI ortalaması 25.7 idi. Menarş yaş ortalaması 13.2±1.6, menopoza girme yaşı 45.9±4.3 olarak tespit edildi. Katılımcıların osteoporoz farkındalık ölçeği puanları cinsiyetlerine göre karşılaştırıldığında toplam ölçek puanları erkeklerde kadınlara kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi (p=0.019). Ailelerinde kemik erimesi tanısı konulmuş kişi olup olmamasına göre karşılaştırıldığında, "evet" yanıtını verenlerde osteoporozun özellikleri puanı istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi (p=0.015). Katılımcıların osteoporoz farkındalık ölçeği puanları, haftada en az 3 gün ve en az 40'ar dk orta ağırlıkta egzersiz yapıp yapmamalarına göre karşılaştırıldığında, egzersiz yapanların koruyucu davranışlar (p=0.030), egzersiz (p=0.002) alt ölçek puanları ile toplam ölçek puanları (p=0.047) istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi. Yeşil yapraklı sebze tüketim sıklıklarına göre karşılaştırıldığında toplam ölçek puanları her gün en az bir porsiyon tüketenlerde, aydan on porsiyondan az tüketenlere kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0.001 ve 0.016). Katılımcıların osteoporoz farkındalık ölçeği puanları, ailelerinde erken menopoz öyküsü olup olmamasına göre karşılaştırıldığında, evet yanıtını verenlerin osteoporozun özellikleri puanları, hayır yanıtını verenlerde istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0.045). Sonuç: Çalışmamız osteoporoz hakkında halkın farkındalığının düşük olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Farkındalık, Kemik Kaybı