Hepatit B tanılı hastalarda prognostik nutrisyonel indeks ve sistemik inflamatuar indeksin karaciğer fibrozis düzeyi ile olan ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ CAN UĞUZ

Danışman: Ömür TABAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik hepatit B tanı ve tedavisinde altın standart yöntem olan karaciğer biyopsisi çeşitli riskleri olan deneyimli hekim gerektiren, maliyetli bir işlemdir. Girişimsel olmayan, kan tetkikleri ile hesaplanabilen biyokimyasal ve hematolojik parametreler içeren skorlar olan prognostik nutrisyonel indeks (PNI) ve sistemik immun-inflamatuar indeksin (SII) biyopsi sonuçlarından elde edilen fibrozis ve inflamasyon evreleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemi, Şubat 2016- Şubat 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran 6 aydan uzun süre HBsAg pozitifliği saptanan (kronik hepatit B tanı kriterini sağlayan) ve karaciğer biyopsisi yapılan 274 hastadan oluşmaktadır. Araştırmamız retrospektif bir çalışma olup hasta verileri hastane bilgi sistemi üzerinden elde edildi. Patoloji sonuçlarında yer alan İshak fibrozis skoru ve Hastalık Aktivite İndeksi (HAİ) çalışmamızda referans alınmıştır. Bulgular: 274 hastanın 119'u (%43,4) kadın, 155'i (%56,6) erkekti. Olguların yaşları 21 ila 78 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 45,25'tir. Prognostik nutrisyonel indeks ortalama değeri 55,8294 ± 5,33 ve sistemik immun-inflamtuar indeks ortalama değeri 494,3710 ± 336,86 olarak bulunmuştur. Ortalama fibrozis evresi 1,51± 1,10 ve HAI skoru 5,94 ± 2,33 olarak saptandı. Hastaların 40'ı (%14,6) evre 0, 114'ü (%41.6) evre 1, 80'i (% 29,2) evre 2, 26'sı (% 9,5) evre 3, 9'u (%3,3) evre 4, 3'ü (%1,1) evre 5 ve 2'si (%0,7) evre 6 fibrozis düzeyinde bulundu. HAI evrelerine göre ise HAİ ≤6 olan hasta sayısı 179 (%65,3) HAİ>6 olan hasta sayısı 95 (%34,7), HAİ evresi ≥12 olan hasta sayısı ise 9 (%3,28) olarak hesaplandı. Fibrozis evrelerine göre gruplara ayrılan hastalar için fibrozis düzeyini ayırt etme güçleri karşılaştırıldığında; Ishak skoru ≥F2 ve üstü değerlerde SII skorunun, Ishak skoru ≥F4 için ise PNI skorunun istatistiksel ayırt etme gücü olduğu saptandı. (p<0,05) HAİ ≥6 ve <6 şeklinde gruplara ayrıldığında PNI ve SII skorlarının p değeri 0,05 altında olup AUROC değerleri 0,5-0,6 arasında olduğu için prognoz ve inflamasyon tayini için yetersiz bir test olduğu düşünülmüştür. HAİ ≥12 ve <12 durumda ise PNI skoru için yeterli istatistiksel fark bulunamadı. SII skoru istatistiksel olarak hem anlamlı bulundu hem de AUROC=0,848 bulunarak ayırt etme gücünün yeterli olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda kullandığımız her iki skorun da hastalık düzeyi ve prognoz tayini için anlamlı sonuçlar verdiği saptanmıştır. Ancak tek başına kullanım için daha çok çalışmaya ihtiyaç oluğu karaciğer biyopsisi ile kombine edilerek ya da görüntüleme yöntemleri ile birlikte kullanılarak hasta takibinde kullanımının daha uygun olacağı düşünülmüştür.