Okul öncesi öğretmenlerinin okuma motivasyonları ile 3-6 yaş çocuk kitabı seçim kriterleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA GÜNEYLİ
Danışman: Erhan ALABAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerin okuma motivasyonlarıyla çocuk kitabı seçim kriterleri arasındaki ilişkiyi ve bunların çeşitli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Gereç ve Yöntem: Örneklemi İstanbul ve Tokat'ta çalışan 220 okul öncesi öğretmen oluşturmaktadır. Veriler "Yetişkin Okuma Motivasyonu Ölçeği" (YOMÖ) ve "Okul Öncesi Öğretmeninin ve Ebeveynlerin Çocuk Kitabı Seçim (3-6 Yaş) Kriterleri Ölçeği" (KSKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Örneklemin demografik bilgileri yüzde frekans değerleriyle analiz edilmiştir. Verilere Kolmogorov-Smirnov Normallik Analizi yapılmıştır. Öğretmenlerin okuma motivasyonları ve kitap seçim kriterlerini belirlemek için ortalama-standart sapma değerleri, aralarındaki ilişkiyi ölçmek için Spearman Korelasyon Analizi, demografik özelliklere göre farklılıkların belirlenmesindeyse Bağımsız Gruplarda T-Testi ve ANOVA kullanılmıştır. Bulgular: Kadın öğretmenlerin YOMÖ "Tanınma" ve KSKÖ "Fiziksel Özellikler" alt boyutu puanlarının erkeklerden yüksek olduğu, "Çocuk Edebiyatı" dersi alan öğretmenlerin KSKÖ toplam puanlarının diğerlerinden yüksek olduğu, İstanbul'da çalışan öğretmenlerin YOMÖ ortalama puanı ve alt boyutlarından alınan puanlarla KSKÖ toplam puanlarının Tokat'ta çalışan öğretmenlerden yüksek olduğu, genç öğretmenlerin KSKÖ toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin okuma motivasyonlarıyla kitap seçim kriterleri arasında pozitif ve negatif yönlü anlamlı ilişkiler vardır. Ancak öğretmenlerin çalıştıkları okul türü, kütüphane gezisi düzenleme, sınıflarında kitaplık/kütüphane bulunma değişkenleriyle okuma motivasyonları ve kitap seçim kriterleri arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Sonuç: Kadın öğretmenlerin toplum tarafından "iyi okuyucu" olarak nitelendirilme isteği ve kitap seçiminde fiziksel özelliklere dikkat düzeyleri erkeklerden yüksek, "Çocuk Edebiyatı" dersi alan ve genç öğretmenler kitap seçerken daha çok kritere sahip, İstanbul'da çalışan öğretmenlerin okuma motivasyonlarıyla kitap seçim kriterleri daha yüksektir. Nitelikli bebek-çocuk kütüphanelerinin sayıları artırılabilir, öğretmenlerin buradaki örnek çocuk kitaplarından yararlanması sağlanabilir, çocuklarla burada etkileşimli kitap okuma etkinlikleri düzenlenebilir.