Azaltılmış taze gaz akışlarında oksijenizasyonun oksijen rezerv indeksine göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU YETİK
Danışman: Derya KARASU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Oksijen rezerv indeksi (ORİ), hastaların oksijenizasyon durumunun gerçek zamanlı, non-invaziv ve sürekli izlenmesini sağlayan yeni bir teknolojidir. ORİ, orta hiperoksik aralıkta (PaO2 100-200 mmHg) hastanın oksijen durumunu 0.00-1.00 arasında birimsiz bir ölçek kullanarak gösterir. Nabız oksimetresi ile kullanıldığında ORİ, hiperoksemi ve hipoksemiyi önlemeye yardımcı olan bilgiler sağlayarak hastanın oksijen durumu hakkında fikir sahibi olmamızı sağlar. Çalışmamızda 1 lt/dk ve 0.5 lt/dk akımlarda ORİ kullanılan ve kullanılmayan gruplarda oksijenizasyonu PaO2, SpO2 ve ORİ ile değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Prospektif, gözlemsel çalışmamıza genel anestezi altında jinekoloji operasyonu planlanan 18-70 yaş arası, ASA sınıflaması I-III ve operasyon süresi ortalama 1.5-4 saat olan 116 hasta dahil edildi. Hastalar Grup 1; 1 lt/dk taze gaz akımı, Grup 2; 0.5 lt/dk taze gaz akımı, Grup 3; 1 lt/dk taze gaz akımı + ORİ monitörizasyonu uygulananlar, Grup 4; 0.5 lt/dk taze gaz akımı + ORİ monitörizasyonu uygulananlar olarak belirlendi. Hastalara rutin monitörizasyona ek olarak bispektral indeks (BİS) ve ORİ monitörizasyonu yapıldı. Arteriyel kan gazı örneği alındı. Rutin anestezi indüksiyonu hastalarda Grup 1 ve 2 de FiO2 %30'un altına düştüğünde, SpO2 %95'in altına indiğinde, PaO2 100 mmHg'nin altına indiğinde FiO2 0.1 arttırıldı. Grup 3 ve 4'te FiO2 %30'un altına düştüğünde, SpO2 %95'in altına indiğinde, ORİ değeri 0.24 ün altına düştüğünde FiO2 0.1 arttırıldı. ORİ 1 olduğunda FiO2 0.1 azaltıldı. Farklı taze gaz akışlarında oksijenizasyon gruplarına göre ORİ, PaO2 ve SpO2 ile değerlendirilerek hipoksemi ve hiperoksemi sıklığı bakımından karşılaştırıldı. Bulgular: Grup 1'de 28, Grup 2'de 29 ve Grup 3'de 30 ve Grup 4'te 29 hasta olmak üzere toplamda 116 hastaya istatistiksel analiz yapıldı. ORİ monitörizasyonu yapılan gruplar arasında 60., 75. ve 90.dk'larda Grup 3'te ORİ değerlerin anlamlı yüksek olduğu görüldü. Diğer sürelerde gruplar arası anlamlı farklılık görülmedi. Gruplar arası PaO2 değerleri tüm zaman dilimlerinde anlamlı farklılık göstermedi. ORİ ile PaO2 değerleri arasında Grup 3 ve Grup 4'te sadece 30.dk'da pozitif yönlü orta kuvvette ilişki saptandı. Grup 3'te 5., 30., 45., 75., 90. ve 120. dk'da, Grup 4'te 5., 30., 75. ve 90.dk'da ORİ ile SpO2 arasında pozitif yönlü orta kuvvette ilişki bulundu. Gruplar arası kan gazı PaO2 değerleri tüm zaman dilimlerinde anlamlı farklılık göstermedi. ORİ monitörizasyonu yapılan ve yapılmayan gruplar arasında PaO2 200 mmHg değerleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi. Ancak PaO2 200 mmHg ise ORİ monitörizasyonu yapılanlarda %13.6, ORİ monitörizasyonu yapılmayanlarda %5.3 olarak bulundu. Sonuç: Oksijen desteği alan hastalarda oksijenizasyonun değerlendirilmesinde ORİ değerli bir parametre olabilir. Düşük ve minimal akım anestezisinde hipoksemiden korkarken aslında hastaları hiperoksemi ile de karşı karşıya bırakabileceğimizi gözden kaçırmamalıyız. Anahtar kelimeler: Hiperoksi, Hipoksemi, Oksijenizasyon, Genel anestezi, Monitörizasyon