Metabolik ilişkili yağlı karaciğer hastalığı tanısı olan ve olmayan hastalarda trigliserid/glukoz indeksi ile sarkopeni arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA NUR GÜNEŞ YILMAZ
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Sarkopeni, kas kütlesi ve kuvvetinde azalmaya neden olan bir hastalıktır ve pek çok kronik hastalığın klinik seyrine eklenebilmektedir. İnsülin direnci (IR), sarkopeni için bir risk faktörüdür ve aynı zamanda metabolik ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) etyolojisindeki primer faktördür. Bu nedenle MAFLD hastaları sarkopeni açısından risk altındadır. Çalışmamızda MAFLD tanılı hastalarda sarkopeni sıklığının noninvaziv testler eşliğinde incelenmesi ve trigliserid glukoz (TyG) indeksi ile korelasyonunun değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 140 hasta üzerinde yapılan kesitsel bir çalışmadır. 18-65 yaş, vücut ağırlık kütle endeksi (BMI) 20-40 arasında olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar, MAFLD ve kontrol (non-MAFLD) gruplarına ayrılmıştır. Hastaların kilo ve kas kütleleri biyoelektrik impedans analizi (BIA)-tanita cihazı kullanılarak ölçülmüştür. 4m yürüme hızı testi ve el dinamometresi ile sıkma testi yapılmıştır. Ultrasonografi (USG) ile hepatosteatoz tespit edilen hastalar tanı algoritmasında belirtilen kriterleri karşılıyorsa MAFLD olarak tanımlanmıştır. Kas kütlesinin erkeklerde 11,1 kg/m2 ve altı değerler, kadınlarda ise 8,9 kg/m2 ve altı değerlere sahip olması düşük kas kütlesi (presarkopeni) olarak tanımlanmıştır. Kas gücünün erkeklerde 27 kg'ın altı ve kadınlarda 16 kg'ın altında olması düşük kas kuvveti (olası sarkopeni-diapeni) olarak tanımlanmıştır. İnsülin direncinin tespitinde ise kolay ulaşılabilir ve güncel bir tetkik TyG indeksi kullanılmıştır Hastaların kilo, boy, BMI ve laboratuvar tetkikleri hastane sistemi üzerinden doğrulanarak kaydedilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: MAFLD grubundaki hastalarda olası-sarkopeni, presarkopeni ve sarkopeni sıklığı sırasıyla %18.6, %7.1, %2.9 olarak saptanırken, kontrol grubunda bu oranların %4.3, %1.4 ve %0 olduğu görüldü. Gruplar arasında olası sarkopeni açısından anlamlı fark izlendi (p = 0,008) ve MAFLD hastaları kontrol grubuna göre olası-sarkopeni açısından riskli olarak değerlendirildi. MAFLD grubunda TyG indeksi 9,287±0,723 kontrol grubunda ise 8,815±0,89 olarak hesaplandı ve iki grup arasında anlamlı fark bulundu (p = 0.001). Gruplarda kas gücü ve TyG indeksi arasında ilişki gösterilemezken, iskelet kas kütle indeksi (SMMI) ve kas gücü arasında pozitif yönlü orta düzeyde korelasyon saptandı (r = 0,514, p = 0,0001). Gruplar birlikte değerlendirildiğinde yaş ile kas gücü arasında negatif ilişki gözlenirken (r = –0,208, p = 0,013), SMMI ile yaş arasında ilişki kurulamadı. Sonuç: Çalışmamız MAFLD hastalarında olası-sarkopeni, presarkopeni ve sarkopeni sıklığının daha yüksek olduğunu gösterdi. MAFLD olan hastalarda TyG indeksi daha yüksektir. Ancak sarkopeni ile TyG indeksi arasında bir ilişki yoktur.