İleri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde vücut kitle indeksinin sağkalıma etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AYTÜL KARAMAN SOLAK
Danışman: Ayşe BAHADIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Son yıllarda akciğer kanseri görülme sıklığı dünyada giderek artarken, kansere bağlı ölümlerin de en sık nedenidir. Tanı anında olguların büyük kısmı ileri evrede saptanan ve ortalama sağkalımı en iyi tedaviye rağmen aylarla sınırlı olan akciğer kanserinde, sağkalımı öngörmek önem kazanmaktadır. Sağkalımı etkileyen temel belirteçlerden biri kilo kaybıdır. VKİ ve nutrisyonel parametrelerin akciğer kanseri sağkalımını öngörmede kullanılabileceği üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın amacı, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastalarımızda Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ve nutrisyonel veriler ile sağkalım arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Nutrisyon Polikliniğine 01.01.2015-31.12.2017 tarihleri arasında başvuran onkoloji polikliniğinde takip edilen akciğer kanseri tanılı tüm hasta kayıtları Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden (HBYS) retrospektif olarak incelendi. Görüntüleme (BT, MR, PET-BT) ve patoloji raporları, tam kan sayımı, biyokimya, solunum fonksiyon testi sonuç raporları, poliklinik hasta dosya ve epikrizleri incelenerek; akciğer kanseri tanı tarihi, tanı anındaki yaş; hemoglobin, albumin, CRP, kreatinin, nötrofil, lenfosit, FEV1 yüzdesi; kanserin histopatolojik tipi; sağkalım durumu (ölü/sağ), ölüm tarihi; akciğer kanseri tanı anında, NRS 2002 skorlamasına göre bulunan nutrisyonel riskleri, biyoelektriksel impedans analizi (BİA) yapılarak saptanan VKİ değerleri ve vücut kompozisyonları (kas kitlesi, FFM, FFMI, BF%); tanı anında TNM-8'e göre evresi (T, N ve M faktörleri), ECOG'a göre belirlenen performans skorları, uygulanan tedaviler (kemoterapi kür sayısı, kemoterapi ilaçları, radyoterapi bölgesi, radyoterapi fraksiyon sayısı, rezeksiyon cerrahisi, metastazektomi), sigara öyküsü, ek kronik hastalıkları ile takip süresince görülen klinik sorunlar kaydedildi. Hastalarda kaşeksi tanısı Fearon'ın kaşeksi tanımlamasına göre konuldu. Küçük Hücreli Akciğer Karsinomu (KHAK) olanlar, erken evre KHDAK ile opere edilenler, ekstratorasik organ malignitesinin akciğere metastazı olanlar, tanı anındaki boy-kilo değerlerine ulaşılamayanlar, herhangi bir antikanser tedavi alamamış olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Yeni tanı KHDAK olan, opere olmamış, 18-89 yaş aralığında, en az 1 kür kemoterapi ve/veya definitif radyoterapi almış, tanı anındaki boy-kilo ölçümlerine ulaşılan toplamda 123 hasta çalışmaya dahil edildi. Sağkalım üzerinde etkisi olan durumlar incelendi. Bulgular: Çalışmamıza alınan 123 hastanın yaş ortalaması 62,8, medyan yaş 63 idi. Hastaların 116'sı (%94,3) erkek, 7'si (%5,7) kadındı. Ortalama sağkalım 68,5±63,9 hafta, medyan sağkalım 42 hafta idi. 117 hastanın (%95,1) öldüğü saptandı. Histopatolojik tanılarına göre 45 hasta adenokarsinom (%36,5), 38 hasta skuamöz hücreli karsinom (%31), 40 hasta ise KHDAK, NOS (Not Otherwise Specified, Alt tiplendirme yapılamayan) (%32,5) histolojisi olan hastalardı. ECOG performans skoru arttıkça hastaların sağkalım süresinin azaldığı görüldü (p 15,60 olanlar normal BF% şeklinde iki gruba ayrıldığında, BF% düşük olanların sağkalımı daha kısa idi (p=0,001). Sonuçlar: İleri evre KHDAK olanlarda sağkalımı öngörmede ECOG performans durumu ve TNM-8 evrelerinin yanısıra, VKİ<20 kg/m2 olması, özellikle son 1 ay içinde %5'ten fazla kilo kaybı olması ve vücut yağ yüzdesinin (BF%) <15,60 olması anlamlı bulundu. Akciğer kanserinde ileri evrede tüm hastalarımızda kaşeksi saptanması kaşeksi gelişmeden önce nutrisyonel değerlendirmenin önemini göstermektedir. Nutrisyonel destek programlarının ve farkındalığın artırılmasının sağkalıma etkisi olacağını düşünmekteyiz.