Uçucu yağların ve antibiyotikler ile kombinasyonlarının oral skuamöz kanser üzerindeki antikanser aktiviteleri ve transkriptomik değişimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER TIP ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR GEZER
Danışman: Tuğba KUL KÖPRÜLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı uçucu yağların ve antibiyotiklerin oral skuamöz hücreli karsinom üzerinde antikanser etkilerinin araştırılması ve transkriptom profillerinin oluşturularak tedavi sonrası etkilenen genlerin ve ilişkili yolakların tespit edilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada UPCI-SCC-131 ve HGF hücreleri üzerinde kekik, karanfil, kantaron ve lavanta uçucu yağlarının ve gentamisin, klindamisin, sefotaksim, ampisilin ve metronidazol antibiyotiklerinin tek başına ve kombinasyon halinde anti-proliferatif ve sitotoksik aktivitesi xCELLigence RTCA MP cihazında analiz edilmiştir. Apoptoz ve nekroz oranları Annexin V-FITC kullanılarak akış sitometrisi ile hesaplanmış, Bax ve Bcl-2 seviyeleri RT-qPCR ile ölçülmüştür. Transkriptom profili için mRNA kütüphaneleri oluşturulmuş ve kütüphaneler NovaSeq 6000 ile dizilenmiş, biyoinformatik analizler Qiagen CLC Genomics Workbench kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmanın sonucunda karanfil uçucu yağı ve metronidazol tek başına ve kombinasyon halinde daha fazla anti-proliferatif ve apoptotik etki göstermiştir. Transkriptom analizlerinde MAPK, TNF, PI3K/Akt gibi sinyal yolaklarında, sitokin etkileşimlerinde ve viral yanıtlarında rol alan genlerin ifadelerinin değiştiği tespit edilmiştir. Sonuç: Karanfil uçucu yağının ve metronidazolün anti-proliferatif ve apoptotik etkisi tespit edilmiş tedavinin terapötik etkisinin karsinogenez sürecinin ve değişen gen ifadelerinin bağlantılı olduğu sinyal yolaklarını baskılanması ile ortaya çıktığı görülmüştür.