Acil servise başvuran COVİD-19 hastalarında pulmoner tromboemboli varlığının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM DOĞAN
Danışman: Afşin Emre KAYIPMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aralık 2019'da Çin'de ortaya çıkan SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu COVID-19 hızla yayılıp tüm dünyayı etkisi altına almıştır. COVID-19 birçok klinik durumla başvurabilir ve bu hastalığın venöz tromboembolizm ve pulmoner tromboembolizm gibi tromboembolik durumların görülme sıklığını arttırdığı gösterilmiştir. Çalışmamızda COVID-19 hastalarında varlığını ve hastalığın ölümcül olabilecek bu sonucunu erken öngörmede skorlama sistemlerinin ve biyokimyasal belirteçlerin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışmayı 1 Ağustos 2020-30 Kasım 2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğine başvurmuş RT-PCR testi ile COVID-19 tanısı almış 50 yaş ve üstü hastalarda retrospektif olarak yaptık. Çalışmaya 343 hastayı dahil ettik. Hastaların acil servise başvuru anında alınan tam kan sayımı, ferritin, crp ve D-dimer düzeyleri, kontrastsız bilgisayarlı toraks tomografisi (BT) ve pulmoner BT anjiyografi raporlarını inceledik. Ayrıca hastaların semptomları, risk faktörleri, acil servisten yatış-taburculuk durumları, yattıysa servis-yoğun bakım yatış durumları, hastanede toplam yattığı gün sayısı ve sağkalımlarını kayıt altına aldık. Ulaşılan veriler ışığında hastaların "Sepsis Induced Coagulopathy" skoru ve basitleştirilmiş (S)-GENEVA skorlarını hesapladık. BULGULAR Çalışmamızı 343 hastanın verileri üzerinde gerçekleştirdik. Pulmoner tromboemboli saptanan 48 hasta, "Vaka" grubunu; pulmoner tromboemboli saptanmayan 295 hasta ise "Kontrol" grubunu oluşturdu. 343 COVID-19 hastasının yaş ortalaması 70.48±11.50'ydi (min:50-max:99). Hastaların %14'ünde PTE gelişmişti ve ortalama emboli gelişme günü 14.89±27.54'tü (min:0-max:130 gün). Lökosit, d-dimer, ferritin, S-GENEVA değişkenlerinin COVID-PTE tanısına anlamlı katkı yaptığını bulduk. D-dimer'deki her 0.057 birimlik artışın PTE riskini 1.058 kat, S-GENEVA skorundaki her 1.092 birimlik artışın ise 2.98 kat artırdığını bulduk. Mortaliteye bakıldığında değişkenlerle anlamlı bir ilişki bulamadık. SONUÇ Çalışmamızın sonuçlarına göre COVID-19 hastalarında immobilite, önceden PTE veya VTE geçirmiş olmak, demans, cerrahi öyküsü, D-dimer yüksekliği, ferritin düzeyi, lökosit sayısı ve CRP yüksekliği ve S-GENEVA skoru PTE varlığıyla ilişkiliydi. ANAHTAR KELİMELER: COVID-19, Pulmoner Emboli, SARS-CoV-2.