Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda kan dolaşımı enfeksiyonlarının erken tanısında presepsin ve trem-1 etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA ALKAN
Danışman: Mustafa YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kritik hasta popülasyonunun ağırlıklı olduğu yoğun bakım ünitesi (YBÜ) hastalarında kan dolaşımı enfeksiyonlarının (KDE) erken tanısında presepsin ve myeloid hücreler üzerinde ifade edilen tetikleyici çözünebilir reseptör-1 (sTREM-1) gibi yeni biyobelirteçlerin etkinliğini araştırmayı ve bu yeni biyobelirteçler ile rutin kullanımda olan belirteçler ve skorlama sistemlerinin korelasyonunu değerlendirmeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Eylül 2021 – Eylül 2022 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi Kliniğinde kesitsel olarak yürütülen çalışmamıza >48 saat yatan ≥18 yaş toplam 88 hasta dahil edildi. KDE tanısı alan 48 kişi vaka grubu ve diğer nedenlerle YBÜ'de yatmakta olan 40 kişi kontrol grubu olarak belirlendi. Hastaların demografik verileri, sigara kullanımı, kronik hastalıkları, vital bulguları (ateş, kan basıncı, kalp hızı, solunum sayısı), GKS, APACHE II, SOFA ve qSOFA skor değerleri, laboratuvar bulguları (lökosit, nötrofil ve trombosit sayısı, CRP, PCT, D-dimer, albümin, glukoz, AST, ALT, serum laktat düzeyi, presepsin ve TREM-1), YBÜ enfeksiyon kaynağı ve kan kültürü sonuçları anket formuna kaydedildi. Verilerin analizinde SPSS 28 paket programı kullanıldı. Bulgular: Ortalama yaşı 68 yıl olan tüm hastaların %56,8'i (n=50) erkeklerden oluşmaktaydı. Vaka ve kontrol grubu yaş, cinsiyet ve ek hastalık açısından benzer dağılıma sahipti. Her iki grup arasında sTREM-1 değeri açısından anlamlı bir farklılık saptanırken (p=0,000), presepsin değeri açısından gözlenen fark anlamlı bulunmadı (0,8±2,1 ve 0,4±0,1, p=0,484). sTREM-1'in KDE'de tanısal performansını inceleyen ROC analizinde eğri altında kalan alan (0.764) anlamlı bulundu (p=0,000). En uygun eşik değeri 30 pg/mL belirlendi. Bu değerde duyarlılık %91.7, özgüllük %57.5, pozitif kestirim değeri % 72,1 ve negatif kestirim değeri % 85,2 idi. PCT ve CRP'nin eğri altında kalan alanları sırasıyla 0.887 ve 0.828 idi. Korelasyon analizinde sTREM-1 değeri ile PCT, APACHE II, qSOFA, SOFA arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı. sTREM-1 ile albümin, GKS arasında istatistiksel anlamlı negatif korelasyon saptandı. Sonuç: sTREM-1, YBÜ'de yatan hastalarda KDE'nin erken tanısına katkı sağlayabilir. Presepsinin ise erken tanıda belirgin rolü kanıtlanmamıştır. Ancak umut vadeden bu iki belirtece yönelik literatüre eklenecek güncel araştırmalar ile KDE tanısında yol alınabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kan dolaşımı enfeksiyonu, presepsin, sTREM-1, yoğun bakım ünitesi