Vardiyalı ve vardiyasız çalışan işçilerin gündüz uykululuk durumu, uyku kalitesi ve okupasyonel dengelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ERGOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAHRİYE PEHLİVAN
Danışman: Serkan PEKÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, vardiyalı ve vardiyasız sistemde çalışmanın, gündüz uykululuk durumu, uyku kalitesi ve okupasyonel denge üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 106 vardiyalı, 106 normal çalışan olmak üzere çalışmamıza toplam 212 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik bilgi formu, Okupasyonel Denge Anketi, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve Epworth Gündüz Uykululuk Ölçeği uygulanmıştır. Veriler yüz yüze anketler aracılığıyla toplanmıştır. Vardiyalı ve vardiyasız çalışan grupların gündüz uykululuk durumları, uyku kaliteleri ve okupasyonel dengeleri benzer olduğu gözlenmiştir (p>0,05). Okupasyonel denge ile gündüz uykululuk durumu arasında negatif yönde korelasyon saptanmıştır (r=-0,299; p<0,01). Okupasyonel denge ile uyku kalitesi indeksinin toplam puanı arasında negatif yönde korelasyon saptanmıştır (r=-0.457; p<0,01). PUKİ'nin alt boyutu olan alışılmış uyku etkinliği, gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir (p<0,05). Bulgular kadınların erkeklere göre daha fazla gündüz uykululuk gösterdiği ve daha düşük uyku kalitesine sahip olduğunu göstermiştir (p<0,05). Çalışma sonucunda vardiyalı çalışma sisteminin okupasyonel dengeyi etkilemediği; her iki grup için benzer olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların okupasyonel dengeleri ile uyku kalitelerinin ve gündüz uykululuk durumlarının ise ilişkili olduğu bulunmuştur. Literatürde vardiyalı çalışanların okupasyonel dengeleri üzerine yapılan araştırmaların kısıtlı olduğu, bu konuda farklı iş kollarında daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: okupasyonel denge; vardiyalı çalışma; uyku kalitesi; gündüz uykululuk durumu