CRP ve prokalsitonin seyri ile akut pankreatit prognozunun ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BESTE AKILLI
Danışman: Sevil UYGUN İLİKHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit (AP), pankreatik enzimlerin pankreas içinde aktifleşerek otolize neden olduğu, mortalite ve morbiditesi yüksek inflamatuvar bir hastalıktır. AP, ödematöz pankreatitten nekrotizan pankreatite kadar değişkenlik gösterebilir ve pankreatik nekroz, psödokist ve peripankreatik sıvı koleksiyonları gibi lokal komplikasyonlara yol açabilir. Bu çalışmada, AP hastalarında günlük CRP, prokalsitonin ve CRP/albümin düzeylerinin ve hematolojik belirteçlerin (RDW, MPV, NLO, PLO, HCT/Albümin, CRP/Albümin, LDH/Hb, ALP/Hb) AP komplikasyonlarını öngörmedeki prognostik değeri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.01.2020-31.12.2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde AP tanısıyla yatışı yapılan 350 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, AP etiyolojileri, hematolojik ve biyokimyasal parametreleri kaydedilmiş; CRP, prokalsitonin ve albümin düzeylerinin 14 gün boyunca günlük seyri izlenmiştir. Tüm analizler SPSS 22 paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: AP sıvı gelişim türleri arasında NLO, PLO, HCT/albumin ve LDH/Hb değerlerinde anlamlı farklılıklar saptandı (p<0,001). WON ile APFC ayrımında birinci, ikinci ve üçüncü gün sırasıyla CRP için ≥78, ≥117 ve ≥127 (AUC:0,762; 0,885; 0,971) kesme noktaları, prokalsitonin için ≥0,17, ≥0,12 ve ≥0,09 (AUC:0,751; 0,884; 0,946) kesme noktaları ve CRP/albümin içinse ≥1,814, ≥2,357 ve ≥3,409 (AUC:0,767; 0,885; 0,975) kesme noktaları olarak belirlenmiştir. Nekrotik koleksiyon ile APFC ayrımında birinci, ikinci ve üçüncü gün sırasıyla CRP için ≥78, ≥58 ve ≥126 (AUC:0,753;0,792;0,948) kesme noktaları prokalsitonin için ≥0,17, ≥0,18 ve ≥0,1(AUC:0,750; 0,852; 0,883) kesme noktaları ve CRP/albümin içinse ≥1,478, ≥1,405 ve ≥3,666(AUC:0,754; 0,794; 0,951) kesme noktaları olarak belirlenmiştir. Psödokist ile APFC ayrımında birinci, ikinci ve üçüncü gün sırasıyla CRP için ≥78, ≥117 ve ≥97 (AUC:0,709; 0,815; 0,962) kesme noktaları prokalsitonin için ≥0,05, ≥0,08 ve ≥0,09 (AUC:0,717; 0,802; 0,851) kesme noktaları ve CRP/albumin oranı için ≥1,814, ≥2,861 ve ≥2,425 kesme noktaları (AUC:0,734; 0,816; 0,961) olarak saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada, AP hastalarında CRP, prokalsitonin ve CRP/Albümin oranının günlük değişiminin, AP komplikasyonlarıyla anlamlı bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, NLO, PLO, HCT/Albümin ve LDH/Hb gibi parametrelerin AP sıvı koleksiyonlarının gelişimini öngörmede önemli biyobelirteçler olduğu saptanmıştır. Anahtar kelimeler:CRP-Albümin Oranı; Hematokrit-Albümin Oranı; Laktat Dehidrogenaz-Hemoglobin Oranı; Nötrofil-Lenfosit Oranı; Pankreatit Komplikasyonları; Platelet-Lenfosit Oranı