Pulmoner sarkoidozda sistemik steroid tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN YILMAZ ŞAHİN
Danışman: Dicle KAYMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Sarkoidoz en sık akciğerleri tutan, etyolojisi kesin bilinmeyen, nonkazeifiye granülomlarla karakterize, multisistemik otoimmün bir hastalıktır. Sarkoidozda ilk basamak tedavi sistemik steroidler olup amaç granülamatöz süreci ve bunun klinik sonuçlarını düzeltmektir. Bizim çalışmamızda sistemik steroid tedavisi alan sarkoidozlu hastaların özellikleri, 2 yıllık takiplerinde pulmoner fibrozis gelişmesindeki faktörler ve fibrozise progresyonun önlemesindeki etkinlik incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2013-Mart 2018 tarihleri arasında histopatolojik sarkoidoz tanısı alan, sistemik steroid başlanan 160 hasta alındı. Hastaların demografik ve semptomatik özellikleri, alınan biyopsi şekli, solunum fonksiyon testleri ve karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO), laboratuvar ve tıbbi görüntülemeleri, egzersiz kapasiteleri ve tedavi özellikleri değerlendirildi. Hastaların 0,12. ve 24.ay takip sonuçları kaydedildi. Hastaların parametreleri pulmoner fibrozis gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 160 hastanın %33,1'i erkek, %66,9'u kadın olup ortalama yaş 47,0±11,15 yıldı. Hastaların %10,6'sında tanı anında pulmoner fibrozis saptanmıştı. Takibe alınan hastalardan %30,1'inde pulmoner fibrozis gelişti. Hastalar en sık endobronşiyal ultrasonografi (EBUS) biyopsi yöntemi ile tanı almıştı. Hastaların demografik özellikleri, semptomları, evreleri, tedavi özellikleri, sPAB (sistolik pulmoner arter basıncı) ve DLCO değerleri ile 2. yıl sonunda pulmoner fibrozis gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Pulmoner fibrozis gelişen hastaların 1. yıldaki lenfosit, hemoglobin, hematokrit, % FVC (Force Vital Kapasite) ve DLCO/VA (Alveolar Volüm) parametreleri tanı anından daha yüksek saptandı. Hastaların tanı yaşı ve başlangıç sACE (Serum Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim) düzeyi ile pulmoner fibrozis gelişimi arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0,013 ve p=0,07). Sonuç: Sarkoidozlu hastalarda pulmoner fibrozis gelişimi için sACE'nin ve yaşın bağımsız risk faktörleri olduğu, sistemik steroid tedavisinin ne zaman ve ne kadar süre ile uygulandığının pulmoner fibrozis gelişimini önlemede etkin olmadığı ve nihai sonucu değiştirmediği gösterilmiştir.