Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve internet oyunu oynama bozukluğu eşhastalanımı olan ergenlerde yavaş bilişsel tempo (YBT) belirtilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM ÖRNEK
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda, İnternet Oyunu Oynama Bozukluğu (İOOB) ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) eşhastalanımı olan ergenlerde eşlik eden Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) varlığının bağımlılık şiddeti, oyun süreleri ve eşhastalanım ile ilişkisini incelemek ve YBT'nin İOOB ve DEHB ilişkisinde yordayıcı olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmamız bu alanda ilk çalışma niteliğindedir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 12-18 yaş arasında, son 6 aydır psikotrop ilaç kullanımı olmayan, DSM-5'e göre İOOB tanısı almış 103 ergen alınmıştır. Katılımcılar DEHB ve YBT'nin varlığına göre dört gruba ayrılmıştır. Psikiyatrik değerlendirme "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli" kullanılarak yapılmıştır. Sosyodemografik özellikler, araştırmacı tarafından hazırlanan veri formuyla değerlendirilmiştir. Katılımcılardan İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği-Kısa Formu'nu (İOOBÖ-KF), ebeveynlerden ise uyarladığımız İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği-Kısa Formu (İOOBÖ-KF), Barkley Çocuk Dikkat Anketi (BÇDA), Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği ve Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi'ni (ÇUAA) doldurmaları istenmiştir. BULGULAR: Katılımcıların 39'unda DEHB ve YBT'nin birlikte olduğu, 19'unda sadece DEHB tanısının, 26'sında sadece YBT tanısının olduğu, 19'unda ise DEHB ve YBT tanısının olmadığı bulunmuştur. DEHB ve YBT birlikteliğinde anne yaşının daha genç olduğu, daha fazla eşhastalanım oranlarının görüldüğü, genel işlevselliğin daha bozuk olduğu, bağımlılık ve uyku bozukluğu şiddetinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bilgisayar başında hareketsiz oturma süresi ile YBT arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların oyun oynama süreleri arasında bir farklılık saptanmamıştır. Regresyon analizlerinde günlük işlevselliği açıklamada yalnızca ÇUAA'nın anlamlı olduğu, ÇUAA puanlarını ise BÇDA toplam puanın ve gün içinde uykulu/yorgun olma yakınmalarının yordadığı, anneler tarafından doldurulan İOOB ölçeği puanlarını yordamada ise yalnızca Turgay DE alt ölçeği puanları ve kişilerin internet oyunları ile tanışma yaşının etkili olduğu görülmüştür. SONUÇ: Çalışmamızda YBT'nin DEHB ile İOOB arasında bir yordayıcı olmadığı, DEHB'nin baskın görünümleri göz önüne alındığında hiperaktivitenin İOOB'yi YBT üzerinden de etkilediği, YBT'nin İOOB'yi direkt etkilemediği ve dikkat eksikliği üzerinden etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bulgularımızın gelecekteki diğer çalışmaların tutarlı sonuçları ile desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar sözcükler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu, Yavaş Bilişsel Tempo