Acil servisteki obstetrik ve jinekolojik hastalıkları ön görmede POP skorunun kullanımı: bir validasyon çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENİS ADEMOĞLU
Danışman: Serkan Emre EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: POP skoru acil servise karın ağrısı şikayeti ile başvuran 16-49 yaş arasındaki kadın hastalarda acil obstetrik ve jinekolojik (OBJN) hastalıkları tahmin etmek amacıyla geliştirilmiş bir klinik skorlama sistemidir. Skor periton irritasyon bulgusu, karın ağrısına eşlik eden diğer semptomların olmaması, geçmiş OBJN hastalık öyküsü kriterlerinin her birine 1 puan verilmesi ile oluşturulmuştur. POP skorunun klinik kullanımı: düşük skor OBJN hastalıkları dışlamak ve acil serviste gereksiz jinekoloji konsültasyonlarından kaçınmak amacıyla, yüksek skor ise OBJN hastalıkların tanıya dahil etmek ve jinekoloji konsültasyonu yapmak amacıyla kullanılır. Aynı yazarlar tarafından skor retrospektif olarak çalışılmış olmasına rağmen, henüz skor prospektif olarak değerlendirilmemiştir. Bu çalışmada POP skorunun tanısal performansının farklı demografik özelliklere sahip bir örneklemde, prospektif bir biçimde validasyonunun yapılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif biçimde kohort tipi olarak tasarlandı. Hastanemizin acil servisine karın ağrısı ile başvuran 16-49 yaş arasındaki kadın hastalar dahil edildi. Travma öyküsü olan ve başka bir merkezden hastanemize sevk edilen hastalar dışlandı. Verilerin gözlemsel olarak kaydedilmesinin ardından bütün hastaların POP skoru puanı hesaplandı. Primer sonlanım POP skorunun OBJN hastalıkları tahmin etmedeki tanısal değerliliğinin belirlenmesi olarak tanımlandı. POP skorunun tanısal performansı Receiver Operating Characteristics (ROC) testi ile analiz edildi ve eğri altında kalan alan hesaplandı. Sekonder sonlanım POP skoruna katkıda bulunabilecek potansiyel prediktörlerin belirlenmesi olarak tanımlandı. Olası prediktörlerin belirlenmesi amacıyla OBJN ve jinekolojik olmayan hastalık grupları univaryant analiz, ardından multivaryant lojistik regresyon analizi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmada acil servise karın ağrısı ile başvuran 978 kadın hastanın 42'si dışlandıktan sonra 936 hasta analize dahil edildi. Tüm hastaların %12.4'ünde OBJN bir hastalık tespit edildi. POP skorunun ROC analizinde eğri altında kalan alan 0.696 (%95 GA 0.646-0.746) bulundu. Primer sonlanım grupları arasında yapılan lojistik regresyon analizinde; geçmiş OBJN hastalık öyküsü, atipik genital kanama olması, diğer semptomların olmaması, lokalize hassasiyet bulgusu değişkenlerinin bağımsız birer prediktör olduğu saptandı. Bu değişkenlerin eklenmesi ile POP skoru güncellenerek Alternatif POP skoru oluşturuldu: geçmiş OBJN hastalık öyküsü, diğer semptomların olmaması veya atipik genital kanama olması, periton irritasyonu veya lokalize hassasiyet bulgusu olması. Alternatif POP skorunun ROC analizinde eğri altında kalan alan 0.846 (%95 GA 0.82-0.87) bulundu. Sonuç: Bildiğimiz kadarıyla, bu çalışma POP skorunun prospektif olarak yapılmış ilk validasyon çalışmasıdır. POP skoru çalışmamızın kohortunda düşük tanısal performans göstererek OBJN hastalıkların dışlanması ve tanıya dahil edilmesinde yetersiz kalmıştır. Alternatif POP skoru orijinal skora göre, OBJN hastalıklarla ilişkili ve içerdiği daha kapsamlı değişkenlerle, POP skoruna oranla daha yüksek tanısal performans göstermiştir. Alternatif POP skoru düşük puanlarda OBJN hastalıkların dışlanması, yüksek puanlarda tanıya dahil edilmesi amacıyla kullanılabilir. Gelecek büyük kohorta sahip çalışmalarla doğrulanmasına ihtiyaç vardır.