Erişkinlerde bulaşıcı hastalıklardan korunma ve risk farkındalığı bilgi düzeyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADNAN GÖRAL
Danışman: Emin PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, toplumun bulaşıcı hastalıklardan korunma konusundaki bilgi düzeylerini ölçmeyi, olası risklere karşı aldığı önlemleri değerlendirmeyi ve bulaşıcı hastalıklara ilişkin farkındalık düzeyini belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, İstanbul Ataşehir İnönü Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş aralığındaki 209 kişi üzerinde gerçekleştirildi. Katılımcılara demografik bilgileri içeren bir anket ile Bulaşıcı Hastalıklar Risk Farkındalığı ve Korunma Ölçeği uygulandı. Verilerin analizinde NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı normal dağılıma uygunluk Shapiro-Wilks testi ile değerlendirildi. Üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında Kruskall-wallis testi, normal dağılım göstermesi durumunda ANOVA, normal dağılım gösteremeyen iki grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi, normal dağılım göstermesi durumunda Student t testi kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan 209 katılımcının %50,2 si (n=105) erkek, yüzde 38,3(n=80) ise 18-29 yaş arasındadır. 40 yaş ve üstü bireylerin bulaşıcı hastalıklar risk farkındalığı koruma ölçeği ortak yaşam risk farkındalığı alt boyutu, kişisel koruma farkındalığı alt boyutu, koruma davranışları, kişisel temas farkındalığı alt boyutu puanları 40 yaş altı bireylere göre daha düşük bulundu. Bulaşıcı hastalıklar risk farkındalığı koruma ölçeği ve alt boyut puanları ile cinsiyet grupları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Çalışan bireylerin bulaşıcı hastalıklar risk farkındalığı ve koruma ölçeği genel ve alt boyut puanları çalışmayan bireylere göre daha yüksek bulundu. Sonuç: Bu çalışma, bulaşıcı hastalıklara ilişkin risk farkındalığı ve koruma davranışlarının sosyo-demografik değişkenlerle anlamlı düzeyde ilişki gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle yaş arttıkça risk farkındalığı azalmaktadır. Çalışan bireyler, çalışmayanlara göre daha yüksek farkındalık düzeyine sahiptir. Bulaşıcı hastalığı olanlarda farkındalık artmış, cinsiyet ve medeni durumun ise farkındalık üzerinde bir etkisi olmamıştır.