COVID-19 nedeniyle acil serviste toraks bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda saptanan rastlantısal bulgular: 3 aylık inceleme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUNAY YILDIRIM
Danışman: Özgür SÖĞÜT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsidental (rastlantısal) bulgular, hastayı başka endikasyonlar için araştırırken tesadüfen bulunan beklenmedik, asemptomatik patolojileri temsil eder. COVID-19 pandemisi nedeniyle acil serviste yapılan toraks bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarında artış olmasından dolayı bu hasta grubunun insidental göğüs duvarı ve göğüs parankimi patolojilerinin tespitinde genel popülasyonu yansıtması açısından sağlıklı insanlar arasında büyük örneklem büyüklüğünü temsil edeceğini varsaydık. Bu nedenle, çalışmamızda COVID-19 nedeniyle acil servise başvuran hastalara çekilen toraks BT görüntülemelerinde tespit edilen rastlantısal bulguların prevelansını belirlemek ve klinik önemini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem Retrospektif, kesitsel, gözlemsel ve tek merkezli olan bu çalışmaya hastanemiz Acil Tıp Kliniği'ne 01.05.2020 ile 31.07.2020 tarihleri arasında, COVID-19 bulguları ile başvuran ve toraks BT çekilen erişkin hastalar dahil edildi. Toraks BT'de insidental bulgu saptanan hastalar: Grup-I, klinik olarak yüksek düzeyde önemli bulgular; Grup-II, klinik olarak orta düzeyde önemli bulgular; Grup-III, klinik olarak önemsiz bulgular şeklinde üç grup olarak sınıflandırıldı. Toraks BT'de insidental bulgu saptanan hastalar ile insedental bulgu saptanmayan hastalar yaş, cinsiyet ve yaş dağılımı (18-29 yaş, 30-39 yaş, 40-49 yaş, 50-59 yaş, 60-69 yaş ve ≥70 yaş) açısından karşılaştırıldı. Ayrıca, insidental bulgu saptanan hasta grupları (Grup I-III) yaş, cinsiyet ve yaş dağılımı açısından karşılaştırıldı. Bulgular Çalışmaya 3029'u (%53,4) erkek 2638'i (%46,6) ise kadın toplam 5,667 hasta dahil edildi. Hastaların %58,2'sinde (n=3299) çekilen Toraks BT'de herhangi bir insidental bulgu saptanmadı. Geriye kalan 2368 (%41,8) hastada en az bir veya daha fazla insidental bulgu saptandı. İnsidental bulgu saptanmayan hastalarla karşılaştırıdığında, insidental bulgu saptanan hastaların ortalama yaşı istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (37,72 ± 12,41 vs. 56,45 ± 16,41 ve p<0,001). İnsidental bulgu saptanan hastalar klinik önemine göre gruplandırıldığında; hastaların %11,8'lik (n=670) bölümü Grup-I'de, %21,0'lık (n=1189) bölümü Grup-II'de ve %27,9'luk (n=1583) bölümü Grup-III'de yer almakta idi. Ortalama yaş değeri, Grup-II ve Grup-III hastalar ile karşılaştırıldığında, Grup-I hastalarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (her iki karşılaştırma için p<0,001). Toraks BT'de insidental bulguların dağılımı incelendiğinde, %27,7'lik (n=655) oran ile en sık rastlanan bulgu aterosklerotik değişiklikler (Grup-III) idi. İkinci sırada ise %22,3'lük (n=528) oran ile akciğerde fibrotik bantlar (Grup-III) yer aldı. Vertebralarda osteofitik-spondilotik değişiklikler (Grup-III) ise %21,5'lik (n=509) oran ile üçüncü sırada rastlanan bulgu olarak tespit edildi. Klinik olarak yüksek düzeyde önemli insidental bulgular (Grup-I) içinde sıklık sırasına göre kardiyomegali (%13,7', n=325), plevral efüzyon (%7,9, n=186) ve asendan aorta çapında artış (%7, n=166) artış saptandı. Sonuç Çalışmada elde edilen bulgulara göre, COVID-19 nedeniyle acile başvuran ve toraks BT çekilen hastaların büyük bir kısmında insidental bulguya rastlanmadı. Diğer yandan yaş arttıkça insidental bulguların sıklığında artış gözlemlendi. İnsidental bulgusu bulunan hastaların çoğunluğunda ise klinik olarak önemsiz bulgulara rastlandı. En sık gözlemlenen ve klinik olarak önemsiz olan bulgu aterosklerotik değişiklikler idi. Klinik olarak önemli bulgular içinde ise en sık kardiyomegali tespit edildi. Anahtar Kelimeler: COVID-19, toraks bilgisayarlı tomografi, insidental bulgu, kardiyomegali, aterosklerotik değişiklikler