Erken gebelikte vitamin B12, folik asit ve demir eksikliğinin fiziksel ve mental yorgunluk üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU BABAOĞLU
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çalışmamızda ilk trimester gebelerde vitamin B12, Folik Asit ve Demir eksikliğinin yorgunluk üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, kesitsel bir araştırma olarak planlandı.Bu araştırmanın evrenini 15 Aralık 2020- 15 Mart 2021 tarihleri arasında S.B.Ü Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran gebeler oluşturdu.Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 267 gönüllü gebe ile yapıldı.Çalışmaya dahil edilen tüm gebelere çalışmanın amacı anlatılarak detaylı bilgilendirme yapıldıktan sonra, sözlü ve yazılı onayları alındı.Çalışmaya dahil edilen her gebenin ayrı ayrı sağlık durumu ve sosyodemogrofik özellikleri tarafımızca hazırlanan ve yüz yüze görüşülerek doldurulan Demografik bilgiler formu ile kaydedildi.Gönüllüre, Chalder yorgunluk ölçeği ve görsel algı skalası uygulanarak yorgunluk durumları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza katılan 267 gebe incelendiğinde gebelerimizin yaş ortalamaları 27.58±5.74'tü, katılımcıların gebelik haftaları incelendiğinde 1 ila 12. gebelik haftası arasında olup ortalama gebelik haftaları 8.28 ±2,69 'di. Çalışmaya katılan gebeler ortalama 6.38 ±5 yıldır evli olup ortalama doğum sayıları 1.61±1.56 olarak bulundu. Çalışmamıza katılanların yaklaşık %33.3 ü lise ve üstünde eğitim almışken %51.6'sı temel eğitim almış %14.9 ü ise okur yazar değildi. Çalışmamıza katılan gebelerin %59.9 gelir durumu giderinden fazla iken yaklaşık %40 'ının gelir düzeyi gider düzeyine eşit veya daha düşğüktü, yaklaşık %20 si geniş aile yapısında yaşıyorken %80 i çekirdek aile yapısında yaşamaktaydı.Çalışmaya katılan gebelerimizin %11.6 sı gebelik öncesinde Folik asit desteği başlamış, %8 'i gebelik öncesinde demir desteği almış ve % 8 'i gebelik öncesinde Vitamin B12 desteği almıştı.Çalışmamızda katılan gebelerin %10.86 'sında anemi, %54.6 'da demir eksikliği ;%1.12 'de folik asit eksikliği tespit ettik. Yine çalışmamıza katılan gebeler incelendiğinde Chalder yorgunluk ölçeğine göre %40.07 yorgun Görsel algı skalası'na göre %47.57 'si yorgun olarak değerlendirildi.Çalışmamızda gelir düzeyi gider düzeyine en fazla eşit olanların yaklaşık %70'i yorgun olarak bulundu (p<0.001). Görsel algı skalasında 3 ve üzerinde puan alan hastaların yaklaşık %97' si yorgun olarak bulundu.(p<0.001).Çalışmamızda anemisi olan gebelerin %10' u (p:0.803); demir eksikliği olanların %53 'ü (p:0.705), folik asit eksikliği olanların yaklaşık %2'si (p:0.353) ve vitamin B12 eksikliği olanların %42 'si (p:0.667) yorgun olarak bulundu. Sonuç: Çalışmamızda sosyoekonomık düzeyi düşük olan, gebelik öncesınde demir ve vitamin b12 kullanmış olan ve 9.gebelik haftasının altında olan gebelerde yorgunluk anlamlı olarak yüksek izlenmiştir. Birinci trimester gebelerde izlenen yorgunluk ile anemi, demir, vitamin b12 ve folik asit eksikliği arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Oldukça sade, basit ve oluşturması kısa olan görsel algı skalası ile chalder yorgunluk ölçeği arasında yorgunluğu tespit etme açısından anlamlı ilişki izlenmiştir. Anahtar sözcük: Birinci trimester gebelerde yorgunluk, demir eksikliği, vitamin b12, demir eksikliği, folik asit, görsel algı skalası, Chalder yorgunluk ölçeği.