Ortopedik tedavi planlanan ambulatuvar spastik serebral palsili bireylerin yürüyüşlerinin tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesi: Prospektif gözlemsel klinik çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER LEVENT KARADAMAR
Danışman: Cemil YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Serebral palsi (SP), immatür beyinde tek veya birden fazla ilerleyici olmayan defekt ya da lezyon sonucunda oluşan kalıcı nörogelişimsel bir hastalıktır. Serebral palsili bireylerde yürüyüşü doğru şekilde analiz etmek gerekmektedir. Yürüme analizi, yürüyüşün parametrelerini ortaya koymak için yapılan kas iskelet sistemi fonksiyonlarını farklı yöntemlerle değerlendirir. Gözlemsel yürüme analizi, yürüyüşü sayısal verilerle ifade eden, maliyeti düşük ve özel ekipman gerektirmeyen bir yöntemdir. Bu çalışmada ambulatuvar spastik serebral palsili bireylerin tedavi öncesinde ve rutin olarak uygulanan tedavi sonrasında farklı gözlemsel yürüme analiz skorları karşılaştırılmalı kullanılarak prospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde ambulatuvar spastik serebral palsili gözlemsel yürüme analizi uygulanan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 18 yaş altı, 56 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu yaşı, cinsiyeti, etkilenme yönü ile yaklaşık 8 metre uzunluğundaki yürüme alanında rutin uygulanan ameliyat sonrası ortalama 3. ayda ve ameliyat öncesi yürüme videosu ortalama 2 dakika olacak şekilde hem koronal hem de sagital planda çekildi. Çekilen video kayıt sonrasında Edinburgh Görsel Yürüyüş Skoru (EVGS), Rivermead Görsel Yürüme Değerlendirme skoru (RVGA), Gözlemsel Yürüme Skoru (OGS), Tinetti Yürüme Skoru kullanılarak elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen grubun 31'i (%55.3) erkek, 25'i (%44.7) kadındı. Çalışma grubunun yaş ortalaması 8.1±3,6 yıl idi. Serebral palsili (SP) bireylerin tamamı spastik idi. Bunların 29'u (%51.7) hemiplejik, 27'si (%48.3) diplejik grupta idi. Diplejik hastaların EVGS toplam fark skor ortalamaları hemiplejik hastaların EVGS toplam fark skor ortalamasına göre düşük ve her iki EVGS toplam fark skoru ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Rutin ortopedik tedavileri uygulanan ambulatuvar spastik SP'li bireylerin, ameliyat sonrası ve öncesi EVGS, RVGA, OGS, Tinetti yürüme skorları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. EVGS, RVGA, OGS ve Tinetti skorlarının sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. Preop EVGS sağ toplam skoru ile Postop EVGS sağ toplam skoru arasında pozitif yönde mükemmel ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyon tespit edildi. Sonuç: Serebral palsili bireylerde yürüyüşün doğru anlaşılması tedavinin hatasız şekilde yönlendirilmesinde önemlidir. Özel ekipman gerektirmeyen, maliyeti düşük, kısa sürede uygulanan gözlemsel yürüme analizinin kullanılması tedavi başarımızı arttırmaktadır. EVGS, RVGA, OGS, Tinetti yürüme skorlarının ambulatuvar spastik serebral palsili olgu grubunda kullanılabileceğini saptamakla beraber hasta sayısı yüksek çalışmalar yapılması gerekmektedir. EVGS'nin sonuçlarının pozitif yönde mükemmel korele ve anlamlı olması nedeniyle bu hasta grubunda kullanılabilecek önemli testlerden biri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.