18-65 yaş bireylerin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutumları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KAYA İNAL
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 18-65 yaş bireylerin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi ve etki eden faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Mayıs 2023 - Temmuz 2023 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18- 65 yaş bireylere; ilk kısmı sosyodemogrofik verilerden, ikinci kısmı 'Yaşlılık ve Yaşlanmaya İlişkin Tutum Ölçeği'nden ve son kısmı huzurevi/bakımevi gibi kurumlar hakkındaki düşüncelerini sorgulayan sorulardan oluşan 64 soruluk bilgi formu yüz yüze sorgulama yöntemi ile uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 266 kişi katılmıştır. Çalışmaya katılanların %58,6(n=156)'sı kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 39,66±12,97(minimum:18, maksimum:65) idi ve %32(n=85)'si 18-30 yaş grubu arasındadır. Katılımcıların %67,7(n=180)'si evlidir, %63,2(n=168)'si kentte doğmuştur, %80,1(n=213)'i lise ve üzeri eğitim durumundadır, %54,5(n=145)'i beyaz yaka meslek grubundadır, %43,2(n=115)'si asgari ücret ve iki katı arasında gelir durumuna sahiptir, %77,8(n=207)'sinin evinde birlikte yaşadığı 65 yaş üstü birey bulunmamaktadır, %89,1(n=237)'i çekirdek aile tipine sahiptir. Katılımcıların %48,9(n=130)'u yaşlı bakımının ailenin diğer fertlerinin sorumluluğunda olması gerektiğini düşünmektedir. Katılımcıların YYTÖ toplam puan ortalaması(ort) 130,31, standart sapması(SS) 34,37 saptanmıştır. YYTÖ alt boyutlarına bakıldığında 'Yaşlılığı Kabullenme Zorluğu' puan ort=33,6, SS=9,73, 'Sosyal Yıpranma algısı' puan ort=42,45, SS=11,37, 'Yaşamla Baş Etme Zorluğu' puan ort=31,21, SS=9,39, 'Olumsuz imge' puan ort=23,14, SS=6,06 olarak saptanmıştır. YYTÖ puanları ile eğitim durumu ve gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır(p<0.05). YYTÖ alt boyutlarından 'Yaşlılığı Kabullenme Zorluğu' puanı ile gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır(p<0.05). 'Sosyal Yıpranma algısı' puanı ile eğitim durumu, meslek ve gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır(p<0.05). 'Olumsuz imge' puanı ile eğitim durumu arasında istatistiksel viii olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır(p<0.05). Huzurevi/Bakımevi gibi kurumlar hakkındaki düşünceler puan ort=16,92, SS=3,83 olarak saptanmıştır. Huzurevi/Bakımevi gibi kurumlar hakkındaki düşünceler puanı ile 'Sizce yaşlı bakımı kimin sorumluluğunda olmalıdır?' sorusu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır(p<0.05). Sonuç: Çalışmada yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutumun olumsuz olduğu saptanmıştır. Bireylerin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutumunun eğitim durumundan ve gelir durumundan etkilendiği görülmüştür. Bireylere öğrencilik döneminden itibaren yaşlılık döneminde meydana gelen değişimler hakkında eğitimler verilmeli, yaşlı bireyleri anlamaya yönelik faaliyetleri de içeren projeler düzenlenmelidir. Yaşlılık döneminde gelir kaybının olumsuz etkilerini azaltacak önlemler alınması gerekliliktir. Anahtar Kelimeler: Yaşlanma, yaşlılık, yaşlılık tutumu, huzurevi