Obezite için tıbbi yardım arayan hastalarda yeme davranışlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORÇUN ORTAKÖYLÜ
Danışman: Sibel ÖRSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Birçok komorbidite ve psikososyal problemi yanında getiren obezitenin tüm dünyada sıklığı artmaktadır. Obezitenin sıklığıyla paralel artış gösteren medikal ve cerrahi tedavilerin her zaman istenen sonuçları vermemesi, bazı bireylerin kilo verememesi ya da kaybettikleri kiloyu geri almaya başlaması, bu alandaki çalışmaları hızlandırmıştır. Özellikle son zamanlarda cerrahi tedavi uygulanan hastaların takip verileri arttıkça, bireylerin psikiyatrik komorbiditeleri ve problemli yeme davranışları, tedavi başarısını etkilemesi açısından dikkat odağı haline gelmiştir. Amaç: Obezite için tıbbi yardım arayan hastalarla, obezitesi olmayan kontrol grubunu; eşlik eden psikopatolojiler, duygusal yeme, gece yeme ve otlanma gibi problemli yeme davranışları ile yeme bağımlılığı kavramları açısından karşılaştırarak obezite içerisinde yer alan klinik alt grupları araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya; obezite tedavisi için başvurmuş olan, 124'ü bariyatrik cerrahi talebi olan, 81'i medikal tedavi talebi olan 205 hasta dahil edilmiştir. Kontrol grubu ise obezitesi olmayan, beden kitle indeksi 18,5 - 29,9 aralığında 93 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların psikiyatrik tanıları DSM-5'e göre yapılandırılmış klinik görüşmeyle değerlendirilmiş, ayrıca genel psikiyatrik belirti ve sıkıntı düzeyleri belirti tarama listesi (SCL-90-R) ile ölçülmüştür. Problemli yeme davranışları için değerlendirme görüşmesi yanı sıra Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-18R, Three Factor Eating Questionnaire) ve Gece Yeme Anketi (Night Eating Questionnaire, NEQ) uygulanmıştır. Yeme bağımlılığı, Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (Yale Food Addiction Scale, YFAS) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, obezitesi olan grupta literatürde problemli yeme davranışları olarak anılan duygusal yeme, otlanma, gece yeme; DSM-5 kapsamında en az bir yeme bozukluğu tanısı olma durumu, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve yeme bağımlılığı daha sık saptanmıştır. Obezitesi olan gruptaki bireylerin %47,8'i yeme bağımlılığı için önerilen kriterleri karşılamıştır. Obezitesi olan katılımcılar yeme bağımlılığına göre gruplandığında, yeme bağımlılığı olan grupta majör depresyon ve duygusal yeme, gece yeme, otlanma gibi problemli yeme davranışları daha sık izlenmiştir. Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada problemli yeme davranışlarının, yeme bağımlılığının ve tıkınırcasına yeme bozukluğunun obezite için yardım arayan grupta sık olduğu saptanmıştır. Obezitesi olan bireyler arasında da özellikle yeme davranışlarıyla ilgili saptanan farklılıklar, bu özellikleri gösteren bireylerin psikiyatrik izlem ve girişimlerden daha fazla yararlanacağını düşündürmektedir. Tıkınırcasına yeme bozukluğuyla obezite arasında literatürde gösterilmiş olan kuvvetli ilişki gibi; yeme bağımlılığı, psikopatoloji ve obezite ilişkisi konusunda çalışmamızın büyüyen literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.