Birinci basamakta 18 yaş ve üzeri kronik hastalığı olan bireylerde görülen anksiyete ve depresyon düzeyi ve hastalık algısı ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYDAN ARSLAN
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Birinci basamakta 18 yaş üstü kronik hastalığı olan bireylerde görülen Anksiyete ve Depresyon düzeyi ve hastalık algısı ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. GEREÇ YÖNTEM: Çalışmamıza Ocak 2021-Mart 2021 tarihleri arasında İstanbul Güngören Tozkoparan Uhud Aile Sağlığı Merkezine başvuran; çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üstü kronik hastalığı olan 224 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Dışlama kriteri olarak mental retarde, demans, psikozu olan ve çalışmaya katılmayı kabul etmeme olarak belirlenmiştir. ASM' ye başvuran hastalara yüzyüze görüşme şeklinde sosyodemografik bilgi formu, HAD (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği) ve HAÖ (Hastalık Algısı Ölçeği) anketleri uygulanmıştır. BULGULAR: Katılımcıların %59,8' i kadın, %40,2 erkekti. Katılımcıların %71'i evli %2,2 bekar, %22,3 dul, %4,2 boşanmış idi. Katılımcıların yaş ortalaması 62,42 ± 9,33 iken, kronik hastalıkların süresi 10,95 ± 6,83 idi. Katılımcıların %58,8' inde diyabetesmellitus, %27,8' inde hipertansiyon, %6,5' inde iskemik kalp hastalığı, %0,5' inde serebrovasküler hastalık, %0,9 osteoartrit, %1,9' unda troid hastalığı, %3,7 astım ve KOAH vardı. Kadınlarda HAD-A ve HAD-D değerleri erkeklere göre daha yüksek tespit edilmiştir. Evli olanlarda depresyon düzeyi daha düşük bulunmuştur. HAD-A ve HAD-D düzeylerinin okur-yazar olmayanlarda en yüksek, lise ve altı grupta daha düşük, lise ve üstü grupta ise en düşük olduğu gözlenmiştir. HAD-A ve HAD-D düzeylerinin çalışmayan grupta en yüksek olduğu, beyaz yakalılarda daha düşük, mavi yakalılarda en düşük olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %67,4' ü hastalıklarının en önemli nedenin stres olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %19,2' sinde anksiyete riski, %37,1' inde depresyon riski bulunmuştur. Hastalık Algı Ölçeği alt boyutları ilişkisi incelendiğinde; hastalık süresi, sonuçlar, tedavi kontrolü, hastalığı anlayabilme, süre (döngüsel), duygusal temsiller ile HAD-A ve HAD-D arasında zayıf pozitif korelasyon izlenmiştir. Kişisel kontrol ile HAD-A ve HAD-D arasında zayıf negatif korelasyon bulunmuştur. SONUÇ: Kronik hastalığı olan kişilerin depresyon düzeyi daha yüksek olup, psikiyatrik bozukluklar ile hastalık algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Sosyodemografik özellikler anksiyete, depresyon ve hastalık algısı üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Araştırmamızda elde ettiğimiz veriler, kronik hastalığı olan kişilerin toplumda en yaygın görülen psikiyatrik hastalıklardan olan depresyon ve anksiyete bozukluklarının etkilediği hastalık algısına yönelik önleyici çalışmalarda önemini vurgulamaktadır. Bu noktada çalışmamız sadece ruh sağlığı açısından değil, tüm kronik hastalıkların tedavi sürecine de olumlu katkı sağlama önemine de sahiptir. Anahtar kelimeler: Kronik hastalık, anksiyete, depresyon