Sepsiste arterio-venöz oksijen ve karbondioksit gradiyentinin doku hipoperfüzyonu ve mortalite üzerine ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN BÜRHAN
Danışman: Döndü GENÇ MORALAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yoğun bakım ünite(YBÜ)'lerinde yüksek mortalite oranları ile seyreden orotrakeal entübe (OTE) sepsis hastalarında, doku hipoperfüzyonunun erken dönemde tanınması prognoz açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, YBÜ'de entübe olarak takip edilen sepsis hastalarında santral venöz ve arteriyel karbondioksit parsiyel basınç farkının(∆pCO2) mortalite ve hipoperfüzyonla ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca ∆pCO2 'nin APACHE II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) ve SOFA (Sequential Organ Failure Assessment) skorları, laktat düzeyi, end-tidal karbondioksit (EtCO2) ve hemodinamik parametreler (kardiyak output (CO), sistemik vasküler direnç (SVR), ortalama arter basıncı (OAB), santral venöz basınç, oksijen sunumu (DO2) vb) ile olan ilişkisi değerlendirilmesi amaçlandı. Bu sayede ∆pCO2' nin, OTE sepsis hastalarında doku hipoperfüzyonu ve mortalite öngörüsünde kullanılabilir bir belirteç olup olamayacağının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif gözlemsel bir çalışma olarak planlanmıştır. YBÜ'de takip edilen 88 OTE sepsis tanılı hasta takibe alınmıştır. Hastalar 24 saat boyunca takip edildi ve hastaların 0,6,12 ve 24. saatinde santral venöz katater ve radial arter katateri aracılığı ile santral venöz ve arteriyel kan gazı alındı. Bu periyotlarda hastaların EtCO2, kalp atım hızı, OAB, FiO2 , MV(dakika ventilasyonu) ve Mostcare cihazı ile CO, SVR, DO2, arteriyel elastans (Ea), dp/dt ve kardiyak döngü verimliliği (CCE) değerleri ile hastanın demografik verileri, prokalsitonin, c-reaktif protein (CRP), beyaz küre (WBC), hemoglobin gibi değerleri ve hastaların 28 günlük mortalite durumu ile yoğun bakım yatış ve mekanik ventilatör günleri kaydedildi. ix Bulgular: Çalışmamızda 38(%43,2) erkek, 50(%56,8) kadın olmak üzere alınan 88 hastanın 28 günlük takibinde 56 (%63,6) hasta hayatını kaybederken 32 (% 36,4)'si yaşamını sürdürmektedir. ∆pCO2'nin fazla olduğu hastalarda mortalitenin anlamlı olarak gözlendi. Laktat değeri yüksek olan hastalarda da mortalitenin daha yüksek olduğu görüldü. EtCO2 değeri düşük olan hastalarda ise mortalitenin daha yüksek olduğu gözlemlendi. Mortalite grubunda oksijen ihtiyacının arttığı ve oksijen sunumunun bozulduğu da gözlemlendi. Sonuç: Elde edilen bulgular, ∆pCO2'nin sepsis hastalarında mortalite ile ilişkili olduğunu ve bu parametrenin doku perfüzyon bozukluğunu yansıtan, prognozu öngörmede kullanılabilecek bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir.