Yoğun bakım ünitesi'nde takip edilen sepsisli hastalarda kallistatin, prokalsitonin ve CRP düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA İNANICI
Danışman: İlhami ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, tüm dünyada her yıl 26 milyon kişiyi etkileyen ve bu kişilerin 1/3'ünün kaybedildiği önemli bir sağlık sorunudur. Bu durumun belirlenmesinde klinik belirtiler yanında uygun belirteçler de yol gösterici olur. Sequential / Sepsis-related Organ Failure Assesment (SOFA) , qSOFA, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi skoru (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) (APACHE II), Sistemik inflamatuvar yanıt sendromu (SIRS) skorları klinik tanımlamada kullanılırken; C-Reaktif Protein (CRP), Prokalsitonin (PCT) ve Kallistatin (KS) ise tedavi, takip ve sepsis yönetiminde kullanılabilmektedir. Bu çalışma ile Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) takip edilen sepsisli hastalarda KS, PCT ve CRP düzeylerinin mortalite üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif gözlemsel olarak dizayn edildi. 15 Mart – 15 Mayıs 2018 tarihleri arasında Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Ünitelerinde takip edilen ve sepsis / septik şok tanısı alan hastalar dahil edildi. Hastaların başlangıç qSOFA, SOFA, SIRS ve APACHE II değerleri hesaplandı. Hastaların 0, 3 ve 7. günlerde PCT, CRP ve KS düzeyleri ölçüldü. Skorlama sistemlerinin mortaliteyi öngörmedeki başarısı ve laboratuvar ölçümlerin mortalite ile ilişkisi araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 28 hasta dahil edildi. Hastaların 13'ü (%46.4) sepsis, 15'i (%53.6) septik şok tanısı aldı. Hastalarda en sık görülen odak alt solunum yolu enfeksiyonu idi. SOFA skorundaki yükseklik mortalite ile ilişkili olup istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p = 0.034). APACHE II skorundaki artış mortalite ile ilişkili olup istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p = 0.000). Pozitif olan SIRS parametre sayısındaki artış ile mortalite artışı arasındaki ilişki anlamlı bulundu (p = 0.017). 0 ve 7. günlerdeki CRP farkının fazla olması ile sağkalım arasında anlamlı ilişki saptandı (p = 0.033). PCT'nin 0, 3 ve 7. günlerdeki yüksekliği mortalite ile ilişkili bulundu (sırasıyla, p = 0.029, p=0.042, p = 0.007). PCT başlangıç ve 7. gün değerleri arasındaki değişim ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p=0.922). Sonuçlarımız sepsis ve septik şok sırasında KS plazma konsantrasyonlarında azalmanın artan mortalite ile ilişkisini ortaya koydu (p=0.000). Sonuç: Bu çalışma SOFA, APACHE II ve SIRS kriterlerinin sepsis tanısı ve mortalite öngörülmesinde kullanılabileceğini desteklemektedir. KS, CRP ve PCT düzeylerinin sepsis için tanısal belirteç olarak yol gösterici olabileceğini göstermiştir. Ayrıca KS'nin negatif akut faz proteini olarak kullanılabileceğini desteklemiştir. Tespit edilen sonuçların önemini doğrulamak için daha çok hasta ile kurgulanan prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. KS'nin sensitivite - spesifite için referans değerlerinin belirlenebileceği daha kapsamlı çalışmalarla literatüre katkı sağlanabilir. Anahtar kelimeler: SOFA, SIRS, APACHE II, prokalsitonin, CRP, kallistatin, sepsis