Yaygın anksiyete bozukluğu olgularının elektroensefalografi (EEG) alfa dalga gücünün ve asimetrisinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP ARIKANER
Danışman: Sinan YETKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yaygın anksiyete bozukluğu yüksek düzeyde kaygı ve kaygıyı kontrol etmede güçlük ile beraber dikkat, çalışma belleği ve yürütücü işlevler gibi bilişsel işlevlerinde etkilendiği bir bozukluktur. YAB hastalarında özellikle amigdala ve prefrontal korteks arasında fonksiyonel bağlantıların azaldığı çalışmalarda gösterilmiştir. Prefrontal korteks beyin aktivitesinin koordinasyonu ve görevle ilgili nöron gruplarının senkronize bir şekilde çalışmasında görev alır. EEG alfa salınımları (8-13 Hz), yukarıdan aşağıya engelleyici kontrol süreçlerini yansıtır. EEG alfa gücü azalması, özellikle prefrontal korteks tarafından, görevle ilgili olmayan bilgileri engelleyememe ile bağlantılı bir işlev bozukluğunu yansıtabilir. Bu çalışmanın amacı, yaygın anksiyete bozukluğu hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre EEG alfa gücü değerlerinde farklılık olup olmadığını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 24 hasta ve 24 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Edinburgh El Envanteri Testi, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI-1 ve STAI-2), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) görüşmeci tarafından uygulanmıştır. Katılımcılar dış seslerden izole edilmiş bir odada rahat bir sandalyede otururken 5 dakika gözler kapalı ve 5 dakika gözler açık olarak EEG kaydı 10-20 uluslararası sisteme göre yapılmıştır. Kaydedilen EEG verileri MATLAB 2021b programına aktarılmıştır. Her kanalın alfa gücü değerleri Welch tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular: Gözler kapalı durumda F4, F8, CZ, P3, P4, PZ, kanallarında alfa gücü değerlerinde hastalar ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Gözler açık durumda F4, F8, FP2, C3, C4, CZ, T3, T4, P3, P4, PZ kanallarında alfa gücü değerlerinde hastalar ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Hastalarda kontrol grubuna göre özellikle sağ frontal bölgede (Fp2, F8) alfa gücü değerlerinde asimetri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. BAÖ testi ile F8 kanalı alfa gücü değeri arasında negatif bir ilişki bulundu. MOCA testi ile Pz kanalı alfa gücü değeri arasında pozitif bir ilişki bulunurken, BAI testi ile Pz kanalı alfa gücü değeri arasında da negatif bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada YAB hastalarında alfa gücü değerlerinin azaldığı, böylece alakasız bilgiyi engellemek amacıyla yukarıdan aşağı inhibitör kontrol sisteminin iyi çalışmadığı, kortikal ve subkortikal yapılar arasındaki senkronizasyonun bozulduğu, bilişsel fonksiyonların bu durumdan etkilendiği söylenebilir. YAB'li hastalar kaygıları ile ilgili Heller modeline göre sözel bir süreç kullanmaktan ziyade Davidson modeline göre kaçınmacı veya içe dönük bir davranış sergilediği görülmektedir.