Böbrek taşı ile ilişkili piyelonefritte yardımcı T hücre ve düzenleyici B hücre cevaplarının araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İMMÜNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGÜ AKÇAM ÇELİK
Danışman: Sevgi KALKANLI TAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışma, böbrek taşlı piyelonefrit hastalarında yardımcı T hücre (Th), düzenleyici B hücre (Breg), düzenleyici T hücre (Treg) ve T foliküler hücre (Tfh) frekanslarını akan hücre ölçerde değerlendirmeyi ve hastalığın edinsel immün yanıtla ilgili hücresel mekanizmalarını aydınlatmayı planlamaktadır. Böylece hücrelerin dağılımındaki dengesizlikleri ve inflamatuar süreç üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, hastalığın patofizyolojisine bilimsel katkı kazandırmayı, klinik tanı-tedavi yaklaşımlarında özgün immünolojik temel oluşturmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 25 hasta ve 25 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Hastaların demografik, klinik verileri kaydedilmiştir ve periferik kan örneklerine hücre yüzeyi ve içi boyama protokolleri uygulandıktan sonra Breg, Treg ve Tfh frekansları akan hücre ölçerde değerlendirilmiştir. Sitokin frekansları, uyaransız ve 4 saatlik in vitro stimülasyonun ardından hücre içi boyama protokolü uygulandıktan sonra değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde parametrik, non-parametrik istatistiksel testler ile çok değişkenli korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Hasta grubunda immün yanıtı baskılayıcı rolü olan bellek-benzeri (CD19+CD24hiCD27+) ve geçişsel (CD19+CD24hiCD38hi) Breg frekansları sağlıklı kontrollere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Uyaransız koşullarda hastalardaki IFN-γ(Th1) ve IL-17(Th17) frekansları anlamlı şekilde yüksek iken; stimülasyon sonrasında IL-4(Th2) frekansının anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Ayrıca, hastalarda Th1/Th2 ve Th17/Th2 oranlarında belirgin düşüş gözlenirken; Th17/Breg ve IL-4/Breg oranlarında ileri derecede anlamlı artışlar kaydedilmiştir. Sonuç: Hastalığın patogenezinde Breg frekansında belirgin sayısal kayıp yaşandığı ve bu zafiyetin periferik toleransı bozduğu gösterilmiştir. İmmün sistemin, regülatör boşluğu ve kronikleşen pro-inflamatuar (Th1/Th17) baskıyı dengelemek amacıyla kompanse edici Th2(IL-4) kayması stratejisi geliştirdiği tespit edilmiştir. Hastalığın yarattığı şiddetli ve kronik inflamatuar stresin, pro-inflamatuar bellek T hücrelerinde fonksiyonel tükenmişliğe yol açarak immün homeostazı bozduğu ve doku hasarı riskini artırdığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akan Hücre Ölçer, Böbrek Taşı, Düzenleyici B Hücreleri (Breg), İmmün Homeostaz, Piyelonefrit, Yardımcı T Hücreleri