Diyabetik hasta popülasyonunda metabolik ve inflamatuar parametrelerin non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve fibrozis-4 skoru ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ŞENEL YALÇIN
Danışman: Yasin ŞAHİNTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı; alkol kullanımı ile ilişkili olmayan karaciğerde anormal derecede yağ birikimiyle seyreden bir hastalıktır. Erişkin popülasyonda Avrupa ve ülkemizde kronik karaciğer hastalığının en sık nedenleri arasında gösterilmektedir. Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve bununla ilişkili tip 2 diyabetes mellitus, metabolik sendrom, hipertansiyon, obezite, dislipidemi ve hiperürisemi gibi hastalıkların altında yatan esas sorumlu mekanizma insülin direncidir. Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı görülme sıklığı giderek artmaktadır. Çalışmamızda tip 2 diyabetes mellitus hasta popülasyonunda, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı açısından taranma sıklığının hesaplanması ve fibrozis-4 skoruna göre risk grupları arasında hepatosteatoz düzeyleri, inflamatuar ve metabolik parametreler arasındaki ilişkinin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda şubat 2021 ile nisan 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye polikliniklerinde tip 2 diyabetes mellitus ile takip edilen hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 1349 tip 2 diyabetes mellitus hastası dahil edildi. Hastalardan hepatobiliyer ultrasonografi istenme oranı %37,1 (n=501) olarak tespit edildi. Ultrasonografi istenen 501 hastanın %9,8'inde (n=49) hepatosteatoz gözlenmezken, %27,3'ünde (n=137) grade 1, %44,1'inde (n=221) grade 2 ve %18,8'inde (n=94) ise grade 3 hepatosteatoz saptandı. Ultrasonografi yapılan hastalar fibrozis-4 skoruna göre risk gruplarına ayrılıp değerlendirildiğinde; 101 hastanın yüksek riskli (FIB-4≥1,3) olduğu bulundu. Hastalarda yüksek riskli fibrozisi belirlemedeki en değerli parametrenin artan diyabet süresi olduğu görüldü. Sonuç: Sonuçlarımız tip 2 diyabetes mellitus hastalarının non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı açısından yetersiz ve geç tarandığını düşündürmektedir. Hastaların diyabetes mellitus tanısıyla birlikte non-alkolik karaciğer hastalığı açısından taranması ve yüksek risk grubunda olan hastaların non-alkolik steatohepatit, hepatosellüler karsinom gibi komplikasyonlar açısından ileri tetkik açısından değerlendirilmesi ve sevk zincirinin başlatılması erken tanı ve tedavi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, diyabet süresi, fibrozis-4 skoru, hepatik fibrozis, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı