İkinci trimester Apolipoprotein J düzeyinin gestasyonel diabetes mellitusta gebelik sonuçlarını öngörmedeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİRDEVS BAŞAK KANIK
Danışman: Elif YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; gestasyonel diyabetes mellitus'lu gebelerde, Apolipoprotein J (ApoJ) düzeylerinin, gebelik sonuçlarını (preeklampsi, intrauterin gelişme geriliği [IUGR], preterm doğum) öngörmedeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif tanımlayıcı çalışma, 15.07.2024–15.02.2025 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yürütülmüştür. Çalışma toplam 90 hasta ile yürütülmüş, GDM tanısı almış 45 gebe çalışma grubunu, 45 sağlıklı gebe kontrol grubunu oluşturmuştur. İkinci trimester serum örneklerinden Apolipoprotein J düzeyleri ELISA yöntemi ile analiz edilmiştir. Gruplar, Apolipoprotein J düzeyleri ve gebelik komplikasyonları açısından karşılaştırılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma grubunda OGTT ve HbA1c değerleri anlamlı düzeyde yüksek; gebelikte alınan kilo daha düşüktür (p<0,05). Çalışma ve kontrol grubunda yapılan lojistik regresyon analizinde ApoJ düzeyindeki her 1 birim artış sırasıyla; IUGR riskini %0,6 (p=0,003); %0,4 (<0,001), preeklampsi riskini %0,8 (p<0,001); %0,7 (<0,001), preterm doğum riskini %0,6 (p<0,001); %0,5 (<0,001), oranında artırmaktadır. GDMA2 grubunda preterm doğum oranının daha yüksek olması (p=0,004), ApoJ düzeyinin diyabetin şiddetiyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Lojistik regresyon analizinde Apolipoprotein J düzeylerinin komplikasyonları (cut-off ≥291,03; AUC:0,657) ve gestasyonel diyabeti (cut-off ≥367,9; AUC:0,695) anlamlı öngördüğü saptanmıştır (p<0,05). Bu bulgular, ikinci trimesterde ölçülen Apolipoprotein J düzeylerinin, gestasyonel diyabetli gebelerde maternal ve fetal sonuçların erken dönemde öngörülmesine katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Tüm dünyada giderek artan prevelansı nedeniyle gestasyonel diyabet global olarak önemli bir sorun teşkil etmektedir. Morbidite ve mortalite oranlarının yüksek olması nedeniyle prognoza katkı sağlayacak yeni parametrelerin saptanması önem arz etmektedir. Apolipoprotein J düzeyleri, GDM'li gebelerde daha fazla yükselmesine rağmen tüm gebelerde bazı advers gebelik sonuçlarını öngörmede potansiyel bir biyobelirteç olabilir. Bu bulgular, ApoJ'nin özellikle riskli gebeliklerin erken dönemde belirlenmesi ve yönetimi açısından kullanılabilirliğini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Apolipoprotein J, Gestasyonel Diyabetes Mellitus, preeklampsi, preterm doğum, gelişme geriliği