Proloterapinin diz ağrılı hastalarda yaşam kalitesi ve ağrı kesici kullanımı üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER BAŞAK KEPEKCİ
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı proloterapinin kronik diz ağrılı hastalarda yaşam kalitesi ve ağrı kesici kullanımı üzerine etkisinin incelenmektir Gereç ve Yöntem: Araştırmaya aile hekimliği polikliniğinde takip edilen, nedeni bilinmeyen birincil tip diz ağrısı tanısına sahip, dışlama kriterlerimize uyan 92 hasta davet edilmiştir. Bu hasta listesi oluşturulurken hastaların muayenesi, hastalarla yapılan görüşmeler yanında tıbbi kayıtları ve tetkiklerinden de yararlanılmıştır. Hastalar basit randomizasyon yöntemi ile proloterapi (n=46) ve kontrol grubu (n=46) olmak iki gruba ayrılmıştır. Ancak çalışma başladığında bu hastalardan proloterapi grubunda 32 kişi ve kontrol grubunda 33 kişi araştırmaya katılmıştır. Araştırma öncesinde proloterapi ve kontrol grubunda araştırma hakkında ayrıntılı bir biçimde bilgi verilmiş olup tüm katılımcılardan araştırmaya katılmaya gönüllü olduklarına dair imzalı onam alınmıştır. Proloterapi grubuna ağrı bölgesine enjeksiyon yöntemi ile %5 dektroz uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise mevcut medikal tedavilere devam edilmiş ve herhangi bir enjeksiyon işlemi uygulanmamıştır. Araştırma öncesi tüm katılımcılar Olgu Rapor Formu, Vizüel Analog Skala (VAS) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Form (SF-36) ile değerlendirilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki vakalar VAS ve SF-36 ölçekleri ile birinci ay sonunda tekrar değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmada proloterapi uygulanan birincil tip diz ağrısı vakalarında, VAS skorlarının birinci ayın sonunda kontrol grubuna göre anlamlı seviyede daha düşük olduğu (p<0,001) tespit edildi. Proloterapi uygulanan vakalarda fiziksel fonksiyon (p<0,001), sosyal işlevsellik (p<0,001), enerji-canlılık (p<0,001), ağrı (p<0,001) ve genel sağlık (p<0,001) alt alanlarında anlamlı seviyede yükseliş olduğu bulundu. Buna ek olarak proloterapi alan vakaların fiziksel rol güçlüğü (p<0,001), emosyonel rol güçlüğü (p=0,035) ve ruhsal sağlık (p=0,009) alt alanlarında tedaviden sonra anlamlı seviyede düşüş olduğu bulundu. Araştırmada proloterapi alma durumuna göre ön ölçümlerin son ölçümler üzerindeki etkisi kontrol edildiğinde; tedavi almanın ruhsal sağlık üzerinde orta derece, yaşam kalitesi alt ölçekleri ve ağrı skorları üzerinde ise yüksek seviyede etkili bir faktör olduğu sonucuna ulaşıldı. Proloterapi sonrası kontrol grubu ile karşılaştırıldığında farmakolojik tedavi alma oranlarının deney grubunda anlamlı seviyede daha düşük olduğu (p<0,001) bulundu. Sonuç: Proloterapi birinci basamakta aile hekimleri tarafından birincil diz ağrısı vakalarında ağrıyı azaltmada, yaşam kalitesinin belirli yönlerini iyileştirmede ve farmakolojik tedaviyi azaltmada alternatif bir tedavi olarak kullanılabilir. Buna ek olarak proloterapi sonrasında bazı vakaların fiziksel ve emosyonel rol güçlüğü ve olumsuz ruhsal deneyimler yaşayabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Proloterapi, kronik diz ağrısı, ağrı, yaşam kalitesi