Kliniğimizdeki lösemi hastalarının yaşam ve uyku kalitelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CELAL ŞİPAL
Danışman: Defne Ay TUNCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Lösemi tedavisi hastane yatışlarının uzun sürmesi ve yoğun kemoterapi, radyoretapi içermesi nedeniyle hasta ve hasta yakınları için psikososyal açıdan zorlu bir süreçtir.Artan yaşam oranlarıyla birlikte lösemi tedavisinin alındığı dönem kadar, tedavinin bitmesinden sonraki dönemde de hastaların psikososyal açıdan desteklenmesi önem arz etmektedir.Çalışmamız lösemi tedavisi altında olan ve tedavi sonrası takip edilen hastaların yaşam ve uyku kalitesinin önemini belirtmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitm ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Bölümü tarafından takipli, 7-17 yaşları arasındaki 60 lösemi hastası dahil edildi. Kontrol grubuna ise Adana Şehir Eğitm ve Araştırma Hastanesi çocuk sağlığı kliniğine ayaktan başvuran ve kronik bir hastalığı olmayan, sağlıklı, genel kontrol amacıyla başvurmuş, 7-17 yaş arasındaki 60 çocuk dahil edildi. Hasta bilgilendirme ve onam formu doldurulduktan sonra katılımcılardan temel demografik bilgileri sorgulayan formumuzun doldurulması istendi. Hasta grubu için ayrıca hastalık bilgi formumuz dolduruldu. Yaşam kalitesi ölçeği olarak kid-kindl (7-13 yaş ) ve kiddokindl (14-17yaş ) çocuklar için genel amaçlı sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi anketleri kullanıldı.Uyku kalitesi ölçeği için çocuklarda uyku alışkanlıkları anketi kullanılmıştır.Hasta grubun verileri hastalar arasında ve sağlıklı grup verileri ile kıyaslanmıştır. Bulgular :Hasta gurubun yaş ortalaması 12,3 ± 3,4 yıl kontrol grubun yaş ortalaması 11,5 ± 3,2 yıl olarak bulundu. Hasta grubu ve kontrol grubu arasında yaş (p=0,217), cinsiyet (p=0,715), aile tipi (p=0,095), sosyal güvence (p=0,619) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Hasta ve kontrol grupları arasında toplam yaşam kalitesi puan ve duygusal iyilik, öz saygı, sosyal ilişkiler, okul alt boyut puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p 0,05). Hasta ve kontrol grupları arasında çocuklarda uyku alışkanlıkları anketi (ÇUAA) toplam puan ve yatma zamanı direnci, uyku süresi, uyku kaygısı, gece uyanmaları, gün içinde uykululuk alt boyut puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p 0,05). Sonuç: Hasta çocukların yaşam kalitesi toplam puanlarının ve duygusal iyilik, öz saygı, sosyal ilişkiler, okul alt boyut puanlarının sağlıklı çocuklara kıyasla daha düşük olduğu bulundu. KINDL yaşam kalitesi ölçeği alt boyut puan ortalamaları değerlendirildiğinde, en düşük puan ortalamasının "okul" alt boyutuna ait olduğu bulundu.Hasta çocukların sağlıklı kontrol grubuna göre daha kötü uyku kalitesine sahip olduğu bulundu. Radyoterapi alan çocuklarda uyku bozuklukları daha fazla saptandı.Lösemi hastalarının tedavisinde sadece hemotolojik açıdan değil psikososyal açıdan da değerlendirmelerde bulunulması gerekir.Uyku problemleri erken teşhis ve tedavi edilmelidir. Uyku kalitesini artırmak için aileleri uyku ortamı uyku hijyeni açısından bilgilendirilmeli,uyku kalitesini etkileyecek ilaç veya gıdalardan uzak durulmalıdır.