2020- 2025 yılları arasında çocuk acile başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi: Retrospektif bir inceleme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELDA SUNA TURAN
Danışman: Gamze ÖZGÜRHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 01.01.2020 – 31.12.2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Çocuk Acil Servisi'ne başvuran zehirlenme vakalarının; demografik özelliklerini (yaş, cinsiyet, mevsimsel dağılım), zehirlenme nedenlerini ve etken maddelerin türlerini, zehirlenmenin oluş şekillerini (kazara, intihar amaçlı alım), klinik seyirlerini ve başvuru anındaki klinik bulgularını, tedavi yaklaşımlarını ve hastanede yatış sürelerini, mortalite ve morbidite oranlarını epidemiyolojik perspektifle analiz ederek bölgesel zehirlenme profilini ortaya koymak ve ulusal literatüre katkı sağlamaktır. Bu profilin belirlenmesi ile hem klinik yönetimi optimize etmeye hem de koruyucu halk sağlığı politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunmasını amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, 01.01.2020–31.12.2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Acil Servisine zehirlenme nedeniyle başvuran olgular oluşturmuştur.799 hastanın verileri çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 799 hastanın 379'u (%47,4) kız, 420'si (%52,6) erkektir. Yaş medyanı kızlarda 3 yıl, erkeklerde 2 yıl olup, yaş dağılımı cinsiyetler arasında anlamlı farklılık göstermektedir (p 0,05). Sonuç: Beş yıllık süreçte değerlendirilen 799 pediatrik zehirlenme olgusu, çocukluk çağında zehirlenmelerin özellikle erken yaş grubunda yoğunlaştığını ve bu dönemde erkek çocukların daha fazla risk altında olduğunu göstermektedir. Adölesan yaş grubunda ise kız çocuklarında suisid amaçlı ilaç alımının belirgin şekilde arttığı saptanmıştır. İlaçların en sık zehirlenme nedeni olması, ev içi güvenlik önlemlerinin önemini ortaya koymaktadır. Temizlik maddeleri ve kimyasalların özellikle küçük yaş grubunda önemli bir risk oluşturduğu görülmüştür. Yatış ve yoğun bakım oranlarının düşük olması, zehirlenmelerin büyük kısmının etkin biçimde yönetilebilir olduğunu desteklemektedir. Bu sonuçlar, çocukların bulunduğu ortamlarda ilaç ve kimyasal maddelerin güvenli şekilde saklanması, ailelerin bilgilendirilmesi ve özellikle adölesan yaş grubunda ruh sağlığının desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Sağlık hizmetlerinde UZEM danışmanlığının etkin kullanımı ve doğru triyaj uygulamaları, zehirlenme olgularının yönetimini daha verimli hale getirebilir.