Hemşirelik öğrencilerinde bilinçli farkındalığın bilişsel esneklik ve özyeterlilik üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA DENİZ

Danışman: Emine ÖKSÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinde bilinçli farkındalığın bilişsel esneklik ve özyeterlilik üzerine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma Ankara'daki bir üniversitenin hemşirelik fakültesinde öğrenim gören 408 hemşirelik öğrencisi ile Nisan - Mayıs 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Genel Özyeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki tanımlayıcı bulgular; yüzde, frekans, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma değerleri ile gösterilmiştir. İki bağımsız grup arasındaki farkı ölçmek için Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla grubu karşılaştırmak için ise Bonferroni düzeltmeli Mann‐ Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi, değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için ise Spearman Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamındaki hemşirelik öğrencilerinin bilinçli farkındalık ölçeği puan ortalamaları 56,26±12,50, bilişsel esneklik ölçeği puan ortalamaları 50,48±6,99 ve genel özyeterlilik ölçeği puan ortalamaları 57,65±10,22 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyete göre bilinçli farkındalık ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,05). Bilinçli farkındalık düzeyinin diğer değişkenlere etkisine yönelik uygulanan regresyon modeline göre, bilinçli farkındalık düzeyleri ile bilişsel esneklik puanı (β=0,226, p<0,001), özyeterlilik alt boyutu "başlama" puanı (β=0,412, p<0,001) ve özyeterlilik alt boyutu "sürdürme çabası-ısrar" puanı (β=0,136, p=0,006) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre kadın öğrencilerin bilinçli farkındalık düzeyi daha yüksektir. Ayrıca öğrencilerin bilinçli farkındalık düzeyleri bilişsel esnekliklerini ve ''başlama'' ve ''sürdürme çabası-ısrar'' boyutunda özyeterliliklerini etkilemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelik öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeylerini artıracak danışmanlık ve eğitim programlarının müfredata eklenmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik Öğrencileri, Bilinçli Farkındalık, Bilişsel Esneklik, Özyeterlilik