Stria gravidarum varlığının matriks metalloproteinaz düzeyi ve pelvik taban disfonksiyonu ile ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA NUR HEPBİLDİ

Danışman: Nur Gözde KULHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, stria gravidarum (SG) olan gebelerde serum matriks metalloproteinaz-2 (MMP-2) ve serum matriks metalloproteinaz-9 (MMP-9) düzeylerini inceleyerek, stria gravidarum ile pelvik taban disfonksiyonu (PTD) arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. İkincil olarak, PTD ve SG için MMP-2 ve MMP-9 düzeyinin ortak bir etyopatogeneze neden olup olmadığını göstermek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif vaka-kontrol çalışmasına Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde takip edilen, dahil edilme kriterlerini karşılayan, gönüllü olan ve rastgele seçilen SG olan 42 gebe ile SG olmayan 42 kontrol olmak üzere toplam 84 olgu dahil edildi. Katılımcıların SG şiddeti Davey Puanlama Sistemi ile değerlendirildi. Postpartum 6. hafta rutin poliklinik muayenelerinde aynı hastalar arasından vajinal doğum yapmış olanlar tekrardan değerlendirildi. Sezaryen doğum yapmış olanlar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların sosyodemografik verileri sözel sorgulanarak kayıt altına alındı. Daha sonrasında katılımcılar pelvik organ prolapsusu (POP) açısından değerlendirilerek bulgular basitleştirilmiş pelvik organ prolapsusu kuantifikasyon sistemine (S-POPQ) göre evrelendirilerek standardize edildi ve her bir katılımcıya de novo üriner inkontinans gelişmesi açısından Türkçe valide Uluslararası İnkontinans Konsültasyonu Modüler Anketi Kısa Form (ICIQ-SF) üriner inkontinans anketi uygulandı. Ayrıca postpartum kontrolde rutin olarak alınan tetkikler sonrası atık kan numuneleri toplanıp santrifüj edilerek ependorf tüplerine konuldu ve -80˚C'de dondurularak saklandı. Çalışmaya dahil edilecek hasta sayısı tamamlandıktan sonra MMP-2 ve MMP-9 düzeyi ölçümü, sandviç ELISA yöntemiyle yapıldı. Örneklem büyüklüğü; G Power istatistik program ile SG olan ve olmayan katılımcılarda MMP-2, MMP-9 düzeyi dağılımı için Bağımsız Gruplarda T testi analizi baz alınarak her grup için 42 katılımcı olarak belirlendi. Verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 programı kullanıldı. Sonuçlar anlamlılık p 0,05). Hasta grubunda MMP-2 ile MMP-9 arasında mükemmel düzeyde korelasyon saptandı (r=0,859; p 0,05). SG olan hasta grubunda POP olan hastalarda Davey skoru prolapsus olmayanlara kıyasla yüksek gözlenmiştir (p<0,001). ROC eğrisi analizinde MMP-9 için 14,26 kesim değerinin POP tanısını %60,7 sensitivite ve %62,5 spesifite ile öngörebildiği belirlendi (AUC=0,659, p=0,018). Sonuç: Stria gravidarum olan gebelerde yüksek VKİ, artmış kilo alımı ve yüksek doğum ağırlığı önemli risk faktörleri olarak belirlendi. Serum MMP-2 ve MMP-9 düzeyleri SG olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. SG olan hasta grubunda POP olan hastalarda Davey skoru POP olmayanlara kıyasla yüksek gözlemlendi. Kontrol grubunda POP olan kadınlarda MMP-9 düzeylerinin yüksek olması, POP ile MMP-9 arasındaki ilişkiyi desteklemektedir. SG ile PTD arasındaki ilişkiyi tam olarak ortaya koymak için daha büyük örneklem grupları ve uzun dönem takipli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Matriks metalloproteinaz, pelvik organ prolapsusu, pelvik taban disfonksiyonu, stria gravidarum, üriner inkontinans.