Genel anestezi uygulamalarında sevofluran ve desfluran'ın QT mesafesi üzerine olan etkilerinin kardiyo-elektrofizyolojik balans index ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN HACİOĞLU TÜRKCÜ
Danışman: Betül GÜVEN AYTAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş Aritmi tanısında en sık kullanılan EKG parametresi QT mesafesidir. Bazett formülü (QTc=QT/√RR) QTc ölçümü için en sık tercih edilen yöntemdir. 'Index of cardio-electrophysiological balance' (iCEB=QT/QRS) iCEB, ilaçlarla indüklenen QT uzamasını ve TdP (Torsades de pointes) riskini, ilaçlarla indüklenen iletim yavaşlamaları, QT kısalmaları ve bunlarla ilişkili non-TdP benzeri VT/VF'nun saptanmasında kullanılmaktadır. Genel anestezide kullanılan ilaçlar kardiyak fonksiyonları olumsuz yönde etkileyebilir. Özellikle volatil ajanların QTc'yi uzattığı ileri sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı, inhalasyon ajanlarından Sevofluran ve Desfluran'ın, anestezinin farklı dönemlerindeki QT mesafesine olan etkilerini Bazett formülü ve iCEB yöntemi kullanarak karşılaştırmalı olarak göstermektir. Metod Prospektif, randomize olan bu çalışmada, üreteroskopik litotripsi planlanan hastalar genel anestezi idamesinde kullanılacak inhalasyon ajanına göre iki gruba ayrıldı: Grup S (Sevofluran+Remifentanil) ve Grup D (Desfluran+Remifentanil). Operasyon odasına alınan hastaların bazal QT uzunluğu değerlendirilmek üzere 12 derivasyonlu EKG'si çekildi. Hemodinamik ölçümleri ve oksijen saturasyonu kaydedildi. EKG ölçümü ve hemodinamik değerler preoperatif (T0), indüksiyon sonrası LMA takıldıktan sonra (T1), intraoperatif volatil ajan ve remifentanil infüzyonu başladıktan sonra, BIS değeri 40-60 aralığında ve MAC 0.6 (T2), MAC 1 (T3) ve MAC 1.2 (T4)'de tekrarlandı. Cerrahi işlem tamamlanınca hastanın Remifentanil infüzyonu ve volatil ajan kapatılıp MAC≤0.3 ve BIS ≥70 EKG ölçümü (T5) ve hemodinamik değerler tekrar kaydedildi. EKG çekimlerinde QT, QTc, QRS değerleri kalibre edilen EKG cihazı üzerinden otomatik olarak hesaplandı. Bulgular Genel anestezi altında URS ve RIRS operasyonuna alınan toplam 120 hasta çalışmaya dahil edildi. Grup S'de 60 hasta, Grup D'de 60 hastanın analizlerinde demografik açıdan fark bulunmadı. İnhalasyon ajanlarının etkilerini gösteren T3 ve T4 dönemlerinde, Grup D hastalarında Bazett QTc değerinin daha yüksek olduğu görüldü (p=0,03 ve p=010). iCEB değerleri yönünden gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Grup içi karşılaştırmada QT mesafesinde sevofluran ve desfluran grubunda konsantrasyon artışına paralel Bazett değeri ve iCEB'de anlamlı uzama görüldü. Ancak hastalarda QTc ortalamasının 500 ms'nin üzerine ve iCEB'in 5.35 üzerine çıkmadığı tespit edildi. Sonuç Genel anestezi uygulamalarında indüksiyon ve idamede kullanılan sedatif-hipnotikler, inhalasyon ajanları ve antiemetiklerin QTc mesafesini farklı derecelerde etkilediği bilinmektedir. Dolayısıyla bu ilaçların olumlu ve olumsuz etkileri kümülatif olarak görülmektedir. Biz de çalışmamızda desfluranda daha fazla olmak üzere iki inhalasyon ajanında da QTc mesafesinde uzama gördük. Ancak iCEB yöntemi ile değerlendirilen, inhalasyon ajanlarının QT mesafesi üzerine etkileri, kardiyak elektrofizyolojik stabiliteyi etkilemediği ve proaritmojenik etkisinin olmadığını söylememiz, ilaçla indüklenen QT uzaması ve TdP yanısıra, QT kısalmaları ve bunlarla ilişkili TdP benzeri olmayan VT/VF için potansiyel risklerin öngörülmesindeki yararlılığı, gelecekte yapılacak yeni çalışmalarla desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: EKG, iCEB, Bazett, QT mesafesi, aritmi, sevofluran, desfluran, genel anestezi