Akut pankreatitli hastalarda amilaz testi için referans aralık yerine referans değişim değeri kullanılmasının maliyet ve etkinlik açısından araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUR HİLAL ÇETİN
Danışman: Nilhan NURLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Biyolojik varyasyon verileri klinik laboratuvarlarda toplam test sürecinin her aşamasında kullanılabilmektedir. Postanalitik evrede, bireysellik indeksi <0.6 olan testlerin seri ölçüm sonuçlarının yorumlanması o testin referans değişim değerine (RDD) göre yapıldığında hastaya özel bir değerlendirme sağlayacaktır. Bu çalışmada, akut pankreatitli hastaların takiplerinde kullanılmış olan ardışık amilaz testi değerleri değerlendirilerek, rutinde kullanılan referans aralık yerine referans değişim değeri (RDD) kullanılmasının etkinliği araştırılmak istenmiştir. Gereç ve Yöntem: Amilaz için RDD; uluslararası komiteler tarafından belirlenen, teste özel kişisel biyolojik varyasyon değeri (CVI ), normal dağılım için %95 güven aralığındaki çift yönlü sabit katsayı (Z=1.96) ve laboratuvarımızda amilaz testinin iç kalite kontrol serumları düzey 1 ve 2 değerlerinden kümülatif olarak belirlenen amilaza özel analitik varyasyon katsayısı (CVA ) değerlerinden "2 ½x Z x (CVA2 + CVI2)½" formülü ile hesaplanmıştır. Hastaların ardışık amilaz testi değerleri arasındaki yüzde farklar hesaplanarak; elde ettiğimiz RDD'ye göre değerlendirilmiştir. Amilaz testinin takibi yapılırken; geleneksel olarak kullanılan referans aralık değerlerine göre tekrar edilen amilaz test sayısı ile; RDD'ye göre tekrar edilen amilaz test sayısı istatistiksel olarak karşılaştırılarak ve tekrar sayıları arasında anlamlı fark olup olmadığı araştırılmıştır. Bulgular: Amilaz testinin laboratuvarımıza özel RDD'si %32.7 olarak bulunmuştur. Referans aralığa göre değerlendirildiğinde tekrarı istenen amilaz test sayısı RDD'ye göre değerlendirildiğinde istenmesi gerekli olan amilaz test sayısından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Hasta sonuçları yorumlanırken biyolojik ve analitik varyasyonlar göz ardı edilmemelidir. Bireysellik indeksi 0.6'dan küçük olan amilaz testi için referans değişim değeri belirlenerek referans aralık yerine RDD kullanılabildiğinde; gereksiz test tekrarlarının önüne geçilerek maliyet ve hasta-klinisyen-laboratuvar iş yükünün azaltılabilmesi, ve hasta değerlendirme kalitesinin arttırılabilmesi mümkün olacaktır. Anahtar kelimeler: Amilaz, Akut Pankreatit, Bireysellik İndeksi, Referans Aralık, Referans Değişim Değeri