Fetal büyüme kısıtlılığı saptanan gebeliklerde olumsuz sonuçları öngören tahmin modeli
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA HÜNER
Danışman: Emre SERTEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, fetal büyüme kısıtlılığı (FBK) tanısı almış gebeliklerde olumsuz yenidoğan sonuçları öngörebilecek klinik, laboratuvar ve ultrasonografi parametrelerini değerlendirmek ve bu değişkenler ile olumsuz yenidoğan sonuçlarına dair tahmin modelleri oluşturmak amaçlanmıştır. Böylece, yüksek riskli olguların tespitiyle klinik yönetimi iyileştirmek hedeflenmiştir. Yöntemler: Nisan 2023 – Eylül 2024 tarihleri arasında tek üçüncü basamak merkezde takip edilen 250 tekil FBK olgusu retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Maternofetal özellikler, ultrasonografi ve Doppler bulguları, fetal biyometrik ölçümler, doğum ve neonatal sonuçlar analiz edilerek; FBK'lı fetüsler, neonatal ölüm ve yenidoğan yoğunbakım ünitesi (YDYBÜ) ihtiyacına göre karşılaştırılmıştır. Anlamlı çıkan parametrelerle 3 modelleme yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda FBK tanısı alan olguların %53.6'sında yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı gelişirken, neonatal ölüm oranı %4'tür. Neonatal mortalite açısından en belirgin risk faktörleri konjenital anomaliler, genetik bozukluklar, umbilikal arter Dopplerinde anormallik saptanması ve FBK'nın erken başlangıçlı olmasıdır. YDYBÜ gereksinimi ile en fazla ilişkili bulunan değişkenler ise düşük doğum ağırlığı, sezaryen doğum ve düşük 5. dakika Apgar skorudur. Erken başlangıçlı FBK grubunda morbidite ve mortalite oranlarının geç başlangıçlı gruba göre anlamlı derecede yüksek olduğu gözlenmiştir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde vaka azlığından dolayı (n=10) neonatal ölüm modellemesi kurulmamış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunan parametrelerle YDYBÜ tahmin modeli ve FBK'lı yenidoğanlarda sık gözlenen iki grup morbiditenin (kompozit olarak nekrotizan enterokolit, bronkopulmoner displazi, respiratuar distres sendromu ve intraventriküler hemoraji ile tek başına yenidoğanın geçici takipnesi) iki ayrı modeli oluşturulmuştur. Modellerin açıklayıcılıkları sırasıyla %38.7, %35 ve %23.6'dır. Sonuç: FBK saptanan gebeliklerde, olumsuz perinatal sonuçların öngörülmesine katkı sağlayan çeşitli klinik, laboratuvar ve ultrasonografik parametreler tanımlanmıştır. Ancak elde edilen modellerin sınırlı açıklayıcılığı, bu olguların modellenmesi için ek çoklu değişkenli, bütüncül yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda geliştirilecek risk sınıflama sistemleri ve bireyselleştirilmiş takip stratejileri, FBK'ye bağlı morbidite ve mortaliteyi azaltmada önemli katkı sağlayabilir. Çalışmamız, bu alanda daha kapsamlı ve entegre tahmin modellerine duyulan ihtiyacı ortaya koymakta ve özgün verilerle desteklenen bir klinik değerlendirme yaklaşımı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: fetal büyüme kısıtlılığı, neonatal mortalite, neonatal mortalite, tahmin modeli, yenidoğan yoğun bakım ünitesi ihtiyacı